Antarktika'da Hızlanan Isınma: Gentoo Penguenleri Üreme Dönemini 13 Gün Erkene Çekti

Antarktika'nın dondurucu coğrafyasında 2012 ile 2022 yılları arasını kapsayan on yıllık bir dönemi mercek altına alan yeni bir bilimsel çalışma, bölgedeki penguenlerin değişen iklim koşullarına karşı sergilediği şaşırtıcı adaptasyon hızını ortaya koydu. Bilimsel adı Pygoscelis papua olan Gentoo penguenlerinin, üreme mevsimlerini on yıl öncesine kıyasla ortalama on üç gün daha erkene çektiği belirlendi. Bazı spesifik kolonilerde bu takvimsel kaymanın yirmi dört güne kadar çıktığı gözlemlenirken, bu durum bilim dünyasında omurgalı canlılar arasında kaydedilen en hızlı üreme döngüsü değişimlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Penguin Watch projesi çatısı altında yürütülen bu kapsamlı araştırma, Oxford Üniversitesi ve Oxford Brookes Üniversitesi'nden bilim insanlarının ortak çalışmasıyla şekillendi. Antarktika Yarımadası ve çevresindeki subantarktik adalar üzerinde stratejik olarak konumlandırılan 37 farklı kolonide, 77 adet yüksek çözünürlüklü hızlandırılmış çekim kamerası kullanıldı. Bu cihazlara entegre edilen hassas termometreler, penguenlerin yaşam alanlarındaki sıcaklık artışının kıta genelinden dört kat daha hızlı olduğunu ve yıllık bazda 0,3°C'ye ulaştığını gösterdi. Kıta ortalamasındaki 0,07°C'lik artışla kıyaslandığında bu yerel ısınma şoku, kuşların biyolojik saatlerini yeniden düzenlemelerindeki en temel itici güç olarak tanımlanıyor.

Üreme döngülerinin, özellikle temel besin kaynağı olan kril popülasyonunun en yoğun olduğu dönemle örtüşmesi, yeni doğan yavruların hayatta kalma şansını belirleyen en kritik faktördür. Araştırmanın liderliğini üstlenen Dr. Ignacio Juarez Martinez, bu aşırı hızlı değişimin ekosistemde tehlikeli bir uyumsuzluk yaratabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. Eğer yavrular, besin kaynaklarının zirve noktasına ulaşmasından çok önce yumurtadan çıkarsa, yaşamlarının ilk ve en hassas haftalarında kitlesel açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalabilirler. Bu değişimin hızı, Avrupa'daki büyük baştankara kuşlarının benzer bir iki haftalık uyumu 75 yılda tamamladığı gerçeğiyle kıyaslandığında, Antarktika'daki on yıllık sürenin ne kadar dramatik olduğu daha iyi anlaşılmaktadır.

Journal of Animal Ecology dergisinde yayımlanan analizler, bu çevresel dönüşümün ekosistemde net bir şekilde "kazananlar ve kaybedenler" yarattığını belgeliyor. İncelenen üç türden biri olan Gentoo penguenleri, deniz buzuna olan düşük bağımlılıkları ve farklı av türlerine yönelebilen esnek beslenme alışkanlıkları sayesinde bu süreçten avantajlı çıkıyor. Öte yandan, hayatta kalmak için doğrudan deniz buzuna ve krile ihtiyaç duyan Adélie (Pygoscelis adeliae) ve Antarktika (P. antarcticus) penguenleri, popülasyon kaybı yaşarken üreme takvimlerinde on yılda ortalama on günlük bir kayma sergilediler. Bu durum türler arasındaki rekabeti körüklerken, daha baskın bir karakter sergileyen Gentoo penguenlerinin, Adélie türüne ait yuvaları zorla ele geçirdiği vakalar da saha gözlemlerine yansıdı.

Toplamda yaklaşık 44 milyon kuşa ev sahipliği yapan Antarktika ekosisteminde penguenler, denizel yaşamın genel sağlığını yansıtan en önemli biyolojik göstergelerden biri olarak kabul ediliyor. Bölgedeki karmaşık besin ağının bütünlüğünü korumak için tür çeşitliliğinin sürdürülmesi, ekolojik bir çöküşün önlenmesi adına hayati bir gerekliliktir. Bilim insanları, bu canlıların devam eden yoğun iklim baskısı altında ne kadar süre daha başarılı bir şekilde uyum sağlayabileceğini anlamak için uzun vadeli izleme ve veri toplama faaliyetlerini titizlikle sürdürmeye devam ediyor.