SWAIS2C Rekoru: Antarktika'nın 23 Milyon Yıllık İklim Geçmişi Gün Yüzüne Çıktı

Ocak 2026'da, uluslararası SWAIS2C (Batı Antarktika Buz Tabakasının 2°C'ye Duyarlılığı) projesi kapsamında Crary Buz Yükseltisi'nde yürütülen çalışmalarda, 228 metre uzunluğunda devasa bir tortul çekirdek başarıyla çıkarıldı. Bu başarı, bir buz tabakasının altından şimdiye kadar elde edilen en uzun örnek olma özelliğini taşıyor. Araştırma ekibi, 523 metrelik buz kütlesini delerek ulaştıkları bu jeolojik kalıntıların, küresel sıcaklıkların günümüzdeki 2°C'lik ısınma hedeflerini önemli ölçüde aştığı dönemleri de kapsayan yaklaşık 23 milyon yıllık bir süreci aydınlatacağını öngörüyor.

ABD'nin McMurdo ve Yeni Zelanda'nın Scott Base gibi en yakın Antarktika istasyonlarından yaklaşık 700 kilometre uzaklıkta bulunan bu jeolojik arşiv, Batı Antarktika Buz Tabakasının (WAIS) gelecekteki dayanıklılığını tahmin etmek için hayati veriler sunacak. SWAIS2C projesi; Yeni Zelanda, ABD, Almanya, Avustralya, İtalya, Japonya, İspanya, Güney Kore, Hollanda ve Birleşik Krallık dahil olmak üzere 10 ülkeden bilim insanlarını bir araya getiriyor. Projenin temel amacı, deniz buz tabakalarının küresel sıcaklıktaki 2°C'lik artışa nasıl tepki vereceğini kesin olarak belirlemektir.

Çamur ve kaya katmanlarından oluşan 228 metrelik bu çekirdeğin çıkarılması, 2024 ve 2025 sezonlarında yaşanan teknik zorluklar nedeniyle başarısız olan iki girişimin ardından mümkün oldu. Çekirdek üzerinde yapılan ilk incelemeler, bölgenin geçmişte buzla kaplı olmak yerine açık bir okyanus olabileceğine işaret eden deniz mikrofosillerinin varlığını ortaya koydu. Batı Antarktika Buz Tabakasının tamamen erimesinin küresel deniz seviyelerini dört ila beş metre yükselteceği gerçeği, bu bölgenin ısınmaya karşı duyarlılığını anlamanın ne kadar kritik olduğunu bir kez daha vurguluyor.

Milyonlarca yılı kapsayan bu veriler, iklim bilimcilerin Paris Anlaşması ile belirlenen 2°C eşiğini aşan ısınma senaryolarına karşı WAIS'in tepkisini öngören modelleri hassaslaştırmasına olanak tanıyacak. Araştırmacılar, özellikle sıcaklıkların sanayi öncesi döneme göre 1 ila 1,5°C daha yüksek olduğu son buzullararası döneme ait katmanları inceleyerek, o dönemde 6 ila 9 metreye ulaşan deniz seviyesi yükselmesine WAIS'in katkısını değerlendirmeyi hedefliyor. 29 uzmanın katılımıyla gerçekleşen bu misyonun başarısı, buz tabakası sınırlarının geçmişteki sıcak dönemlerdeki davranışlarına dair doğrudan ve kapsamlı kayıtlar elde etme kapasitesini kanıtlıyor.

SWAIS2C eş başkanı ve Imperial College London'dan Profesör Tina van de Flierdt, bu çekirdeğin deniz seviyesindeki yükselmeyle ilgili olası gelecek senaryolarına dair en eksiksiz tabloyu sunacağını belirtti. Victoria University of Wellington'dan eş başkan Huw Horgan da dahil olmak üzere araştırmacılar, elde edilen bilgilerin iklim değişikliğine karşı küresel dayanıklılık politikaları oluşturmak için hayati önem taşıdığını vurguluyor. Zira dünya genelinde yaklaşık 680 milyon insan, yükselen deniz seviyeleri nedeniyle risk altında olan düşük rakımlı kıyı bölgelerinde yaşamını sürdürüyor.