Dług publiczny USA przekroczył 38,4 bln USD: Niepokój rynków i rekordowe zbrojenia w 2026 roku

Na początku 2026 roku stabilność zadłużenia publicznego Stanów Zjednoczonych pozostaje w centrum uwagi globalnych rynków finansowych, budząc poważny niepokój nawet wśród najwyższych kręgów politycznych, w tym u prezydenta Donalda Trumpa. Najnowsze wskaźniki finansowe jednoznacznie wskazują na pogłębiającą się przepaść między wydatkami państwa a jego realnymi dochodami. Według aktualnych danych, dług narodowy USA osiągnął bezprecedensowy poziom 38,43 biliona dolarów. Tempo narastania tych zobowiązań wyraźnie zaskoczyło analityków z Połączonego Komitetu Ekonomicznego Kongresu USA, którzy prognozowali wzrost o bilion dolarów dopiero w okolicach lutego 2026 roku. Sugeruje to, że obecna dynamika zadłużania się jest znacznie wyższa niż w okresach niezwiązanych bezpośrednio z kryzysem wywołanym pandemią COVID-19.

Trudna sytuacja fiskalna wywołuje reakcję łańcuchową wśród inwestorów instytucjonalnych, co dodatkowo potęguje napięcia na arenie międzynarodowej. Duński fundusz emerytalny AkademikerPension, zarządzający aktywami o wartości około 25 miliardów dolarów, podjął radykalną decyzję o wyprzedaży amerykańskich obligacji skarbowych wartych około 100 milionów dolarów do końca stycznia 2026 roku. Decyzja ta została umotywowana nadmiernym ryzykiem kredytowym, jakie obecnie generuje Waszyngton. Dyrektor inwestycyjny funduszu, Anders Schelde, otwarcie stwierdził, że Stany Zjednoczone przestały być postrzegane jako wiarygodny pożyczkobiorca, a długofalowe finanse kraju ocenił jako skrajnie niestabilne. Prezydent Trump, reagując na te doniesienia w wywiadzie dla Fox Business, zagroził Europie surowymi retorsjami, jeśli kraje europejskie zaczną masowo pozbywać się amerykańskich papierów dłużnych. Choć ruch duńskiego funduszu ma charakter symboliczny w skali całego rynku, odzwierciedla on szerszą tendencję do przewartościowywania aktywów uznawanych dotychczas za „bezpieczne przystanie” przez globalne instytucje finansowe.

Strategia gospodarcza administracji Trumpa, skupiona na reindustrializacji poprzez wspieranie krajowego biznesu i wprowadzanie ceł, według wielu ekspertów utrwaliła niebezpieczną ścieżkę wzrostu zadłużenia. Jason Furman, były doradca ekonomiczny prezydenta Obamy, potwierdził, że deficyt budżetowy USA przekracza obecnie 6 procent PKB i istnieje realne ryzyko jego wzrostu do poziomu 7 procent. Mimo że w trzecim kwartale odnotowano wzrost PKB na poziomie 4,4% – co jest najszybszym tempem od trzeciego kwartału 2025 roku – struktura tego wzrostu budzi wątpliwości specjalistów. Wydatki konsumenckie wzrosły o 3,5%, jednak sprzedaż końcowa do prywatnych nabywców krajowych zwiększyła się jedynie o 2,9%. Taka dysproporcja sugeruje, że gospodarka jest silnie uzależniona od czynników popytowych, które mogą okazać się nietrwałe w obliczu narastającej presji inflacyjnej i dłużnej.

Rosnący ciężar długu, który zdaniem profesora Kenta Smettersa z Wharton Business School systematycznie podkopuje siłę nabywczą obywateli, idzie w parze z ostrzeżeniami amerykańskiego Trybunału Obrachunkowego (GAO). Urząd ten alarmuje o nadchodzącym wzroście cen, wyższym oprocentowaniu kredytów oraz realnym spadku wynagrodzeń. W tej skomplikowanej sytuacji, na początku stycznia 2026 roku, USA ogłosiły radykalne zwiększenie wydatków na obronność w roku fiskalnym 2027 do poziomu 1,5 biliona dolarów. Jest to ogromny skok w porównaniu do 901 miliardów dolarów przeznaczonych na ten cel w 2026 roku i stanowi największy wzrost nakładów militarnych w ciągu ostatniej dekady. Jednocześnie, 22 stycznia 2026 roku, administracja Trumpa oficjalnie sfinalizowała wystąpienie ze Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Stało się to mimo zaległości finansowych wobec tej organizacji w wysokości 260 milionów dolarów za lata 2024 i 2025. Biały Dom argumentował ten krok twierdzeniem, że błędy informacyjne WHO kosztowały amerykańską gospodarkę biliony dolarów, co czyni dalsze członkostwo nieuzasadnionym ekonomicznie.