Amerikaanse staatsschuld overschrijdt $38,4 biljoen door kapitaalvlucht en explosieve defensie-uitgaven

Aan het begin van 2026 is de houdbaarheid van de Amerikaanse staatsschuld uitgegroeid tot een cruciaal economisch vraagstuk dat zelfs door politieke kopstukken, waaronder president Donald Trump, wordt erkend. De meest recente financiële indicatoren laten zien dat de kloof tussen de overheidsuitgaven en de inkomsten zorgwekkend groot blijft. Volgens de beschikbare gegevens heeft de totale schuld van de Verenigde Staten inmiddels de grens van 38,43 biljoen dollar bereikt. Deze enorme toename in leningen overtreft de eerdere prognoses van de Joint Economic Committee van het Amerikaanse Congres, die een dergelijke stijging pas tegen februari 2026 had voorzien. Dit wijst op een versnelling in de schuldenopbouw die losstaat van de eerdere noodmaatregelen tijdens de pandemieperiode.

Deze precaire fiscale situatie gaat gepaard met een merkbare uitstroom van kapitaal door institutionele beleggers, wat de politieke spanningen verder op scherp zet. Het Deense pensioenfonds AkademikerPension, dat een vermogen van ongeveer 25 miljard dollar beheert, heeft besloten om voor het einde van januari 2026 voor circa 100 miljoen dollar aan Amerikaanse staatsobligaties te verkopen vanwege de excessieve kredietrisico's. Anders Schelde, de investeringsdirecteur van het fonds, verklaarde dat de Verenigde Staten niet langer als een betrouwbare lener worden beschouwd en noemde de langetermijnfinanciën van het land onhoudbaar. President Trump reageerde fel op deze mogelijke kapitaalvlucht en dreigde in een interview met Fox Business met zware tegenmaatregelen tegen Europa als Europese landen hun Amerikaanse obligaties massaal van de hand zouden doen. Hoewel de stap van dit specifieke fonds in absolute zin beperkt is voor de omvangrijke markt van Amerikaans schuldpapier, weerspiegelt het een bredere herwaardering van activa die voorheen als veilige haven werden beschouwd.

Het economische beleid van de regering-Trump, dat gericht is op herindustrialisatie via binnenlandse stimulansen en de invoering van importheffingen, heeft volgens diverse analisten het problematische groeipad van de schuld verankerd. Jason Furman, voormalig economisch adviseur van president Obama, bevestigde dat het Amerikaanse begrotingstekort momenteel meer dan 6 procent van de economische productie bedraagt en mogelijk zal stijgen naar 7 procent. Ondanks een bbp-groei van 4,4 procent in het derde kwartaal — het hoogste tempo sinds het derde kwartaal van 2025 — roept de structuur van deze groei vragen op. Terwijl de consumentenbestedingen met 3,5 procent toenamen, steeg de uiteindelijke verkoop aan private binnenlandse kopers slechts met 2,9 procent, wat wijst op een afhankelijkheid van minder stabiele factoren in de vraag.

De toenemende schuldenlast zet de koopkracht onder druk, een zorg die wordt gedeeld door professor Kent Smetters van de Wharton School en de Amerikaanse Rekenkamer (GAO). Zij waarschuwen voor stijgende prijzen, hogere rentetarieven op leningen en een daling van de reële lonen. Tegen deze achtergrond kondigden de Verenigde Staten begin januari 2026 een substantiële verhoging van de defensie-uitgaven aan voor het fiscale jaar 2027, naar een bedrag van 1,5 biljoen dollar. Dit is een aanzienlijke stijging ten opzichte van de 901 miljard dollar in 2026 en markeert de grootste groei in militaire uitgaven van het afgelopen decennium. Tegelijkertijd voltooide de administratie op 22 januari 2026 de officiële uittreding uit de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Ondanks een openstaande schuld aan de WHO van 260 miljoen dollar over de jaren 2024 en 2025, claimt de regering dat het onvermogen van de organisatie om tijdig informatie te verspreiden de VS biljoenen dollars heeft gekost.