Nợ công Mỹ vượt ngưỡng 38,4 nghìn tỷ USD trong bối cảnh tháo chạy vốn và chi tiêu quân sự tăng vọt

Vào đầu năm 2026, tính bền vững của nợ công Hoa Kỳ tiếp tục là tâm điểm lo ngại sâu sắc đối với nền kinh tế toàn cầu, một thực tế mà ngay cả các nhà lãnh đạo chính trị như Tổng thống Donald Trump cũng phải thừa nhận. Các số liệu tài chính mới nhất cho thấy một khoảng cách lớn và dai dẳng giữa chi tiêu chính phủ và nguồn thu ngân sách. Tính đến đầu năm 2026, nợ công của Mỹ đã chính thức chạm mốc 38,43 nghìn tỷ USD, theo các dữ liệu hiện có. Con số này đã vượt xa các dự báo trước đó của Ủy ban Kinh tế Hỗn hợp thuộc Quốc hội Mỹ, vốn chỉ kỳ vọng mức tăng thêm một nghìn tỷ USD vào khoảng tháng 2 năm 2026. Điều này cho thấy tốc độ tích lũy nợ đang diễn ra nhanh hơn dự kiến, ngay cả khi không còn chịu tác động trực tiếp từ giai đoạn đại dịch COVID-19.

Tình hình tài khóa bấp bênh này đã dẫn đến làn sóng thoái vốn từ các nhà đầu tư tổ chức, làm gia tăng căng thẳng chính trị quốc tế. Điển hình là quỹ hưu trí AkademikerPension của Đan Mạch, đơn vị đang quản lý khối tài sản trị giá khoảng 25 tỷ USD, đã quyết định bán tháo khoảng 100 triệu USD trái phiếu kho bạc Mỹ trước khi kết thúc tháng 1 năm 2026, với lý do rủi ro tín dụng quá cao. Ông Anders Schelde, Giám đốc đầu tư của quỹ, nhận định rằng Hoa Kỳ không còn là một bên vay vốn đáng tin cậy và tình hình tài chính công dài hạn của quốc gia này là không bền vững. Đáp lại động thái này, trong một cuộc phỏng vấn với Fox Business, Tổng thống Trump đã đe dọa sẽ có các biện pháp trả đũa nghiêm khắc đối với châu Âu nếu các quốc gia tại đây tiếp tục bán tháo trái phiếu Mỹ. Dù khoản đầu tư của quỹ Đan Mạch là nhỏ so với quy mô thị trường, nhưng nó phản ánh một xu hướng tái đánh giá các tài sản vốn từng được coi là "trú ẩn an toàn" của các nhà đầu tư tổ chức.

Chính sách tài khóa của chính quyền Trump, tập trung vào việc tái công nghiệp hóa thông qua kích thích doanh nghiệp trong nước và áp đặt thuế quan, bị một số nhà phân tích cho là đã củng cố quỹ đạo tăng trưởng nợ đầy rủi ro. Jason Furman, cựu cố vấn kinh tế của Tổng thống Obama, xác nhận rằng thâm hụt ngân sách của Mỹ hiện đã vượt quá 6% sản lượng kinh tế và có khả năng tăng lên mức 7%. Mặc dù GDP trong quý 3 tăng trưởng 4,4% — mức tăng nhanh nhất kể từ quý 3 năm 2025 — nhưng cấu trúc của sự tăng trưởng này vẫn gây ra nhiều tranh cãi. Chi tiêu tiêu dùng tăng 3,5%, nhưng doanh số bán hàng cuối cùng cho người mua tư nhân trong nước chỉ tăng 2,9%, cho thấy sự phụ thuộc vào các yếu tố cầu không ổn định.

Gánh nặng nợ nần ngày càng trầm trọng đang đe dọa sức mua của người dân, theo nhận định của Giáo sư Kent Smetters từ Trường Kinh doanh Wharton. Văn phòng Trách nhiệm Chính phủ Hoa Kỳ (GAO) cũng đưa ra cảnh báo về tình trạng giá cả leo thang, lãi suất vay cao hơn và tiền lương thực tế sụt giảm. Trong bối cảnh đó, vào đầu tháng 1 năm 2026, Mỹ đã công bố mức tăng đáng kể trong chi tiêu quốc phòng cho năm tài chính 2027, lên tới 1,5 nghìn tỷ USD. Con số này vượt xa mức 901 tỷ USD của năm 2026 và đánh dấu mức tăng chi phí quân sự lớn nhất trong thập kỷ qua. Song song đó, chính quyền Trump đã chính thức hoàn tất việc rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vào ngày 22 tháng 1 năm 2026, bất chấp khoản nợ 260 triệu USD chưa thanh toán cho giai đoạn 2024-2025. Phía Mỹ lập luận rằng sự yếu kém trong việc phổ biến thông tin của tổ chức này đã khiến quốc gia thiệt hại hàng nghìn tỷ USD.