Hawana uwalnia 51 więźniów w obliczu dialogu z Watykanem i presji ze strony USA

W czwartek, 12 marca 2026 roku, rząd Kuby oficjalnie ogłosił decyzję o zwolnieniu 51 osadzonych, argumentując ten krok kontynuacją bliskiej współpracy ze Stolicą Apostolską. Kubańskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych określiło ten akt humanitaryzmu jako wyraz dobrej woli oraz bezpośredni rezultat intensywnego dialogu z Watykanem. Choć konkretne nazwiska osób objętych amnestią oraz szczegółowe powody ich uwięzienia nie zostały ujawnione, władze zaznaczyły, że gest ten jest powiązany z nadchodzącymi obchodami Wielkiego Tygodnia. Proces zwolnień ma dotyczyć osób, które odbyły już znaczącą część zasądzonych wyroków i wykazały się nienaganną postawą w trakcie pobytu w zakładach karnych.

To dyplomatyczne poruszenie nastąpiło po serii kluczowych spotkań, które miały miejsce pod koniec lutego, w tym po wizycie ministra spraw zagranicznych Kuby, Bruno Rodrígueza Parrilli, u papieża Leona XIV w dniu 28 lutego 2026 roku. Kardynał Sekretarz Stanu Watykanu, Pietro Parolin, wielokrotnie podkreślał w swoich oświadczeniach, że Stolica Apostolska dąży do rozwiązania problemów wyspy wyłącznie na drodze pokojowego dialogu. Choć Hawana stara się przedstawiać te działania jako rutynową i suwerenną praktykę własnego systemu penitencjarnego, niezależni analitycy postrzegają je jako próbę złagodzenia międzynarodowej krytyki przed ważnym wystąpieniem prezydenta Miguela Díaza-Canela. Głos w sprawie zabrał również Sandro Castro, wnuk Fidela Castro, który wyraził publiczną nadzieję na kontynuację tego typu kroków łagodzących napięcia.

Decyzja o amnestii zapada w momencie drastycznego pogorszenia się sytuacji gospodarczej na wyspie, co według oficjalnej narracji Hawany jest skutkiem wieloletnich sankcji oraz agresywnej kampanii nacisków ze strony Waszyngtonu. Od 3 stycznia 2026 roku Kuba zmaga się z krytycznym niedoborem paliw, co jest bezpośrednią konsekwencją obalenia Nicolása Maduro w Wenezueli oraz nałożenia przez USA nowych restrykcji, które doprowadziły do całkowitego wstrzymania dostaw ropy. Rządowe prognozy na rok 2026 przewidują jedynie marginalny wzrost gospodarczy na poziomie jednego procenta. W odpowiedzi na ten kryzys, władze Kuby przyjęły niedawno nowe regulacje prawne, które mają ułatwić tworzenie spółek typu joint venture z sektorem pozapaństwowym, co ma na celu stabilizację lokalnego rynku.

Stosunki dyplomatyczne między Hawaną a Waszyngtonem pozostają niezwykle napięte. Administracja prezydenta Donalda Trumpa zainicjowała szeroko zakrojone działania mające na celu odcięcie wyspy od dopływu twardej waluty oraz surowców energetycznych, domagając się jednocześnie, aby pomoc humanitarna trafiała do obywateli bezpośrednio przez Kościół katolicki, z pominięciem struktur państwowych. Rola Watykanu jako mediatora w tym sporze opiera się na istotnych precedensach historycznych, takich jak proces odprężenia z 2015 roku za czasów administracji Obamy, kiedy to dzięki papieskiej mediacji uwolniono 553 więźniów. Warto również przypomnieć, że w styczniu 2025 roku, także przy wsparciu Stolicy Apostolskiej, na wolność wyszedł znany dysydent José Daniel Ferrer.

Mimo ostatnich zwolnień, międzynarodowe organizacje broniące praw człowieka nie ustają w apelach o całkowitą deeskalację i uwolnienie prominentnych więźniów sumienia, w tym Félixa Navarro oraz Luisa Manuela Otero Alcántary. Organizacja Justicia11J doliczyła się na wyspie 760 więźniów politycznych, natomiast dane Prisoners Defenders z końca stycznia 2026 roku wskazują na obecność aż 1 207 osób osadzonych z motywów politycznych. Organizacje pozarządowe zaalarmowały również opinię publiczną o co najmniej 46 przypadkach śmierci więźniów odnotowanych między 2025 rokiem a początkiem marca 2026 roku, co jest wiązane z systematycznym brakiem dostępu do odpowiedniej opieki medycznej w kubańskich zakładach karnych.