USA Przekazują 2 Miliardy Dolarów Pomocy Humanitarnej ONZ Po Znaczących Cięciach Budżetowych w 2025 Roku

Departament Stanu Stanów Zjednoczonych ogłosił w poniedziałek, 29 grudnia, decyzję o przeznaczeniu celowej wpłaty w wysokości 2 miliardów dolarów na rzecz pomocy humanitarnej Organizacji Narodów Zjednoczonych. Ten znaczący transfer środków nastąpił po okresie intensywnych redukcji amerykańskiego finansowania zagranicznego, które miały miejsce w trakcie 2025 roku pod rządami administracji Trumpa. Szacuje się, że te cięcia poważnie nadszarpnęły zdolności operacyjne różnych agend ONZ.

Komunikat ten został wydany w Genewie i stanowił bezpośrednią odpowiedź na alarmującą sytuację, jaka wyłoniła się po drastycznym obcięciu funduszy. Wcześniej agencje ONZ musiały otwarcie stwierdzić, że stoją przed koniecznością „adaptacji, kurczenia się lub upadku”. W ramach tych restrukturyzacji, do marca 2025 roku wstrzymano realizację 83% projektów prowadzonych przez Agencję Stanów Zjednoczonych na rzecz Międzynarodowego Rozwoju (USAID). Proces ten zakończył się formalnym przekazaniem kluczowych funkcji USAID Departamentowi Stanu USA z dniem 1 lipca 2025 roku.

Nowy pakiet finansowy, opiewający na 2 miliardy dolarów, został skonstruowany jako fundusz parasolowy. Ma on służyć do późniejszego dystrybuowania środków pomiędzy poszczególne instytucje wchodzące w skład systemu Narodów Zjednoczonych. Jest to próba załagodzenia skutków wcześniejszych, bolesnych decyzji budżetowych.

Analiza historycznych danych ujawnia wyraźny kontrast w porównaniu z poprzednimi latami. Całkowita kwota wkładów USA na rzecz pomocy humanitarnej ONZ w całym roku 2025 wyniosła około 3,38 miliarda dolarów. Stanowiło to mniej więcej 14,8% globalnej sumy przeznaczonej na te cele. Warto zauważyć, że jest to wynik znacznie niższy niż rekordowe 17,2 miliarda dolarów odnotowane w 2022 roku, a także niższy niż 14,1 miliarda dolarów przekazanych w roku 2024. Krytycy tych działań wielokrotnie podnosili argument, że tak gwałtowne cięcia w pomocy zagranicznej negatywnie odbiły się na „miękkiej sile” Stanów Zjednoczonych na arenie międzynarodowej.

W kontekście tych wydarzeń, Biuro Narodów Zjednoczonych do spraw Koordynacji Spraw Humanitarnych (OCHA) przedstawiło swój Globalny Plan Humanitarny na rok 2026. W ramach tego planu zażądano 23 miliardów dolarów, aby dotrzeć do 87 milionów potrzebujących. Jest to znaczące zmniejszenie w stosunku do pierwotnego zapotrzebowania na 47 miliardów dolarów na rok 2025. Tom Fletcher, szef OCHA i Koordynator Pomocy Kryzysowej ONZ, który objął stanowisko w październiku 2024 roku, wyraził wdzięczność za nowy wkład USA. Podkreślił, że potwierdza on pozycję Waszyngtonu jako globalnego mocarstwa humanitarnego. Mimo to, Fletcher zaznaczył, że mechanizm reagowania humanitarnego ONZ pozostaje „przeciążony, niedofinansowany i narażony na ataki”, co wymusza podejmowanie „brutalnych decyzji”.

Restrukturyzacja USAID, zainicjowana przez administrację Trumpa, była uzasadniana przez Sekretarza Stanu Marco Rubio. Stwierdził on, że agencja „dawno zboczyła ze swojej pierwotnej misji”. Według niego, nowe programy muszą być bezpośrednio zbieżne z interesami USA, wpisując się w doktrynę „Ameryka przede wszystkim”. Przeniesienie strategicznych programów pomocowych pod skrzydła Departamentu Stanu, przy jednoczesnym likwidowaniu pozostałych funkcji, stworzyło znaczącą lukę w międzynarodowym wsparciu. W związku z tym, zobowiązanie na kwotę 2 miliardów dolarów jawi się jako próba stabilizacji sytuacji w obliczu głębokiej transformacji amerykańskiej polityki zagranicznej w zakresie pomocy rozwojowej.