Trump Eskaluje Politykę Wobec Wenezueli i Grenlandii, Wywołując Reakcję Sojuszników NATO

Dziewiątego stycznia 2026 roku prezydent Donald Trump zadeklarował, że Stany Zjednoczone podejmą kroki w celu zabezpieczenia wpływów nad Grenlandią, mające na celu uniemożliwienie Rosji lub Chinom umocnienia tam swojej obecności. Oświadczenie to nastąpiło po schwytaniu prezydenta Wenezueli, Nicolása Maduro, 3 stycznia 2026 roku, co już wcześniej wywołało międzynarodowe zaniepokojenie. Trump podkreślił, że działania wobec Grenlandii zostaną podjęte „czy im się to podoba, czy nie”, co odzwierciedla eskalację retoryki unilateralnej w polityce zagranicznej Waszyngtonu. Ta nowa postawa, łącząca interwencję w Ameryce Południowej z dążeniami w Arktyce, stawia pod znakiem zapytania stabilność norm międzynarodowych i sojuszy transatlantyckich.

Przejęcie kontroli nad Wenezuelą miało miejsce po operacji wojskowej sił specjalnych USA w Caracas, nazwanej „Operation Absolute Resolve”. W jej wyniku Maduro i jego małżonka, Cilia Flores, zostali przetransportowani na pokład okrętu USS Iwo Jima, a następnie przewiezieni do Nowego Jorku. Maduro i Flores stanęli przed sądem federalnym w Nowym Jorku 5 stycznia 2026 roku, nie przyznając się do zarzutów o spisek narkoterrorystyczny i handel narkotykami, postawionych w akcie oskarżenia z 2020 roku. Prezydent Trump zapowiedział, że USA będą „zarządzać krajem” do czasu „bezpiecznej i roztropnej transformacji”, jednocześnie sugerując zaangażowanie amerykańskich firm w odbudowę infrastruktury naftowej Wenezueli. Kwestia zasobów naturalnych jest ściśle powiązana z retoryką dotyczącą Grenlandii, którą Trump uznał za strategiczny priorytet ze względu na zasoby i położenie w Arktyce.

Reakcja przywódców Grenlandii była natychmiastowa i stanowcza. Premier Jens-Frederik Nielsen, wraz z liderami czterech innych partii politycznych – Múte B. Egede, Pele Broberg, Aleqa Hammond i Aqqalu C. Jerimiassen – wystosował wspólne oświadczenie, kategorycznie odrzucając wszelkie roszczenia USA. Ich zbiorowe przesłanie brzmiało: „Nie chcemy być Amerykanami, nie chcemy być Duńczykami, chcemy być Grenlandczykami”, podkreślając, że przyszłość wyspy musi być zdeterminowana wyłącznie przez jej mieszkańców, zgodnie z Ustawą o Samorządności z 2009 roku. Nielsen, lider partii Demokraatit, objął urząd premiera w kwietniu 2025 roku, koncentrując się na sprawach lokalnych, takich jak opieka zdrowotna i edukacja.

W odpowiedzi na groźby aneksji, władze Danii, reprezentowane przez premier Mette Frederiksen, ostrzegły, że militarny atak USA na terytorium członka NATO oznaczałby koniec Sojuszu Północnoatlantyckiego. Alarm podniosły również kluczowe państwa europejskie, w tym Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy, Polska i Hiszpania, które wydały wspólny komunikat potwierdzający, że los Grenlandii zależy wyłącznie od Danii i Grenlandii. Francuski minister spraw zagranicznych, Jean-Noël Barrot, omawiał sytuację z odpowiednikami z Niemiec i Polski, przygotowując skoordynowaną odpowiedź na eskalację retoryki Waszyngtonu. Ta sytuacja stawia NATO w paradoksalnej pozycji, zmuszając sojuszników do rozważenia planów obrony przed potencjalnym działaniem ze strony swojego wiodącego członka.

W tle tych wydarzeń pozostaje fakt, że USA posiadają już bazę wojskową Pituffik Space Base na Grenlandii, działającą na mocy porozumienia obronnego z Danią z 1951 roku, kluczową dla amerykańskiego systemu wczesnego ostrzegania przed pociskami balistycznymi i nadzoru kosmicznego. Spotkanie mające na celu deeskalację napięć odbyło się w czwartek, 8 stycznia, w Waszyngtonie, z udziałem urzędników z Danii, Grenlandii i USA, a kolejne zaplanowano na następny tydzień. Działania USA w Wenezueli oraz równoległe groźby wobec Grenlandii sygnalizują odejście od tradycyjnych norm międzynarodowych na rzecz polityki siły i egzekwowania wpływów w strefach zainteresowania, budząc obawy o przyszłość porządku bezpieczeństwa po II wojnie światowej.