Trump Tái Khẳng Định Kiểm Soát Greenland và Venezuela, Gây Phản Ứng Quốc Tế

Vào ngày 9 tháng 1 năm 2026, Tổng thống Donald Trump tái khẳng định ý định của Hoa Kỳ nhằm thực thi quyền kiểm soát đối với Greenland và Venezuela, viện dẫn mục đích ngăn chặn ảnh hưởng của Nga hoặc Trung Quốc tại khu vực Bắc Cực. Tuyên bố này được đưa ra sau chiến dịch quân sự ngày 3 tháng 1 năm 2026, dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và đưa ông ta đến New York để đối mặt với các cáo buộc liên bang về khủng bố ma túy từ năm 2020.

Trong một cuộc họp báo với các giám đốc điều hành ngành dầu mỏ, ông Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ giành quyền kiểm soát Greenland, dù bằng “cách dễ dàng” hay “cách khó khăn hơn”, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải hành động bất kể sự đồng thuận của người dân bản địa. Việc bắt giữ Tổng thống Maduro, được thực hiện thông qua Chiến dịch Absolute Resolve với sự tham gia của hơn 150 máy bay xuất phát từ 20 căn cứ, đã gây ra chấn động toàn cầu. Chính phủ Venezuela bác bỏ lý do chống ma túy của Mỹ, khẳng định đây là hành động áp đặt thay đổi chế độ. Các báo cáo cho biết ít nhất 100 người đã thiệt mạng trong cuộc đột kích, bao gồm cả các chiến sĩ Cuba. Ngay sau sự kiện, Phó Tổng thống Delcy Rodríguez đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời của Venezuela.

Tại Greenland, lãnh đạo địa phương kịch liệt phản đối động thái của Washington. Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen, người nhậm chức vào tháng 4 năm 2025, cùng với bốn nhà lãnh đạo đảng khác đã ra tuyên bố chung vào ngày 9 tháng 1, khẳng định quyền tự quyết của người dân Greenland và bác bỏ mọi sự kiểm soát từ bên ngoài. Greenland là một lãnh thổ tự trị rộng lớn thuộc Vương quốc Đan Mạch, có diện tích khoảng 2,16 triệu km2 và dân số 57.000 người.

Đan Mạch, thông qua Thủ tướng Mette Frederiksen, đã cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ nhằm vào Greenland, một phần của Vương quốc, có thể dẫn đến sự sụp đổ của NATO và toàn bộ cấu trúc an ninh sau Thế chiến II. Một tuyên bố chung từ các quốc gia NATO bao gồm Vương quốc Anh, Pháp, Đức, Ý, Ba Lan và Tây Ban Nha đã khẳng định rằng tương lai của Greenland chỉ thuộc về Đan Mạch và người dân Greenland. Các nhà phân tích nhận định tình hình này tạo ra một cuộc khủng hoảng chưa từng có tiền lệ cho NATO, khi một thành viên bị đe dọa bởi chính một đồng minh khác, làm lung lay các nguyên tắc phòng thủ tập thể.

Các quan chức Mỹ đã đề cập đến các phương án khác nhau để đạt được quyền kiểm soát, bao gồm ký kết Hiệp ước Liên kết Tự do (COFA) hoặc đề xuất chi trả trực tiếp cho người dân Greenland, với số tiền được đồn đoán dao động từ 10.000 đến 100.000 USD/người. Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller mô tả đây là sự tái khẳng định trật tự thế giới nơi Mỹ hành xử như một siêu cường. Các cuộc họp giữa quan chức Đan Mạch, Greenland và Mỹ đã được lên lịch vào thứ Năm để thảo luận về những căng thẳng mới này.