Włochy reformują rynek energii: Kompleksowa strategia obniżania cen dla przemysłu i gospodarstw domowych

Włochy podejmują zdecydowane kroki w celu przeciwdziałania wysokim kosztom energii wynikającym z unijnej polityki klimatycznej. Premier Giorgia Meloni zainicjowała szeroko zakrojoną reformę, której celem jest ochrona krajowych przedsiębiorstw oraz rodzin przed rosnącymi obciążeniami z tytułu podatku węglowego. Nowe przepisy mają na celu zniwelowanie negatywnego wpływu opłat emisyjnych, które w ostatnim czasie znacząco wywindowały ceny energii elektrycznej na Półwyspie Apenińskim.

Kluczowym elementem zmian jest nowy dekret regulujący funkcjonowanie elektrowni gazowych. Obecnie obiekty te, odpowiadające za 42% włoskiego miksu energetycznego, są zmuszone do opłacania emisji CO2 w ramach unijnego systemu ETS, a koszty te są bezpośrednio przerzucane na wszystkich odbiorców. W rezultacie ceny energii we Włoszech należą do najwyższych w Europie, osiągając 18 lutego poziom 112,88 €/MWh. Reforma zakłada system rekompensat dla tych elektrowni, co ma doprowadzić do realnego obniżenia cen hurtowych dla fabryk i gospodarstw domowych już od 2027 roku.

Rząd przygotował również konkretne instrumenty wsparcia finansowego dla obywateli. Najbardziej narażone na ubóstwo energetyczne rodziny otrzymają jednorazowy bonus w wysokości 90 euro. Cały pakiet pomocowy opiewa na kwotę 3 miliardów euro, z czego 1,6 miliarda euro zostanie przeznaczone bezpośrednio dla rodzin, a 1,4 miliarda euro trafi do sektora biznesowego. Fundusze te zostaną sfinansowane z dochodów generowanych przez system handlu uprawnieniami do emisji ETS.

W ramach nowej strategii państwo przewidziało także gwarancje o wartości 250 milionów euro, które mają ułatwić zawieranie długoterminowych kontraktów na dostawy taniej energii. Reakcja rynków energetycznych na te zapowiedzi była natychmiastowa i bardzo wyraźna. Już w lutym ceny kontraktów terminowych na nadchodzący rok spadły o 15%, co świadczy o dużym optymizmie inwestorów względem planowanych przekształceń strukturalnych.

Gaz ziemny pozostaje fundamentem włoskiej gospodarki, a wysokie ceny energii szczególnie mocno uderzają w sektory energochłonne, takie jak hutnictwo reprezentowane przez organizację Federacciai. W kontekście tych wyzwań, 12 lutego premier Meloni spotkała się z kanclerzem Merzem, postulując konieczność rewizji unijnego modelu wyceny krańcowej, którego słabości obnażył kryzys z 2022 roku. Choć reforma może ograniczyć nadmiarowe zyski gigantów takich jak Enel, Edison czy ERG, to dla włoskiego przemysłu oznacza ona szansę na odzyskanie konkurencyjności.

Mimo że istnieje ryzyko zablokowania tych działań przez organy Unii Europejskiej pod pretekstem niedozwolonej pomocy publicznej, Komisja Europejska akceptowała w przeszłości podobne rozwiązania. Włochy dążą do zbalansowania zielonej transformacji z potrzebami gospodarczymi, chcąc zbliżyć swoje ceny do indeksu TTF i zmniejszyć zależność od importu gazu. Podczas gdy przedstawiciele przemysłu stalowego z entuzjazmem witają zmiany, część sektora energetycznego wyraża obawy dotyczące potencjalnej destabilizacji rynku.