Trzecia runda rozmów pokojowych w Genewie: spór terytorialny i kluczowa rola amerykańskich mediatorów

W środę, 18 lutego 2026 roku, w szwajcarskiej Genewie oficjalnie wznowiono trzecią turę trójstronnych negocjacji pokojowych, odbywających się pod auspicjami Stanów Zjednoczonych. Kontynuacja rozmów nastąpiła po niezwykle intensywnym i pełnym napięć pierwszym dniu konsultacji, który rozpoczął się 17 lutego. Wydarzenie to przyciąga uwagę światowej opinii publicznej jako kolejna próba dyplomatycznego zakończenia trwającego konfliktu.

Bezpośrednie konsultacje między przedstawicielami Moskwy i Kijowa skoncentrowały się na analizie praktycznych aspektów oraz mechanizmów wdrażania potencjalnych rozwiązań politycznych. Rustem Umerov, sekretarz Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony (SNBO) i szef ukraińskiej delegacji, poinformował o merytorycznym charakterze tych rozmów. Z kolei źródła zbliżone do strony rosyjskiej opisały sześciogodzinną sesję z 17 lutego jako „bardzo napiętą”, co stoi w pewnej sprzeczności z optymistyczną oceną specjalnego wysłannika USA, Steve Witkoff, który ogłosił osiągnięcie „znaczącego postępu”. Obie strony zgodziły się na przeprowadzenie wewnętrznych konsultacji z kierownictwem swoich państw przed dalszymi pracami.

Główną barierą w osiągnięciu porozumienia pozostaje nierozwiązana kwestia terytorialna, która była już przedmiotem dwóch poprzednich rund negocjacji w Abu Dabi w styczniu i na początku lutego 2026 roku. Kluczowe żądanie rosyjskiej delegacji, na której czele stoi doradca Prezydenta Federacji Rosyjskiej Vladimir Medinsky, dotyczy całkowitego wycofania sił ukraińskich z całego terytorium deklarowanego przez Rosję jako Donbas. Prezydent Ukrainy Volodymyr Zelensky kategorycznie jednak oświadczył, że każda propozycja wymagająca od Ukrainy ustępstw terytorialnych na obszarach, które nie zostały dotychczas zajęte przez Rosję, zostanie odrzucona w ogólnokrajowym referendum.

Proces dyplomatyczny jest dodatkowo obciążony publiczną presją ze strony Waszyngtonu. Prezydent Volodymyr Zelensky określił jako „niesprawiedliwe” publiczne wezwania Prezydenta USA Donald Trump, który domaga się ustępstw głównie od strony ukraińskiej, nie formułując analogicznych żądań wobec Moskwy. Jednocześnie ukraiński przywódca zauważył, że jego osobiste kontakty z wysłannikami Trumpa, takimi jak Steve Witkoff i Jared Kushner, przebiegają w atmosferze wzajemnego szacunku. Zelensky podkreślił również, że kontynuowanie przez Rosję ataków powietrznych na ukraińskie miasta jest wyraźnym sygnałem braku autentycznej gotowości Kremla do rozmów o pokoju.

W kuluarach genewskich spotkań obecni byli także doradcy ds. bezpieczeństwa europejskiego z Niemiec, Włoch, Francji oraz Wielkiej Brytanii, którzy prowadzili odrębne, dwustronne konsultacje z delegacjami Ukrainy i USA. Wiceminister spraw zagranicznych Rosji, Sergey Ryabkov, jasno zdefiniował cel Moskwy jako wypracowanie „długoterminowego” porozumienia, a nie jedynie tymczasowego zawieszenia broni. W ramach równoległej aktywności dyplomatycznej amerykańscy wysłannicy brali również udział w pośrednich rozmowach z oficjelami z Iranu, które odbywały się w tym samym mieście.

Obecna sytuacja w Genewie pokazuje, że mimo obecności kluczowych graczy międzynarodowych, stanowiska stron pozostają odległe. Intensywność negocjacji oraz zaangażowanie doradców z największych potęg europejskich świadczą o wysokiej stawce tych rozmów, które mają zdefiniować przyszły kształt bezpieczeństwa w regionie. Choć dyplomaci mówią o postępach, realne zakończenie walk zależy od przełamania impasu w najbardziej spornych kwestiach granicznych i politycznych.