Rok 2025 w Kosmosie: Rekordowe Starty SpaceX, Komercyjne Lądowania Księżycowe i Międzyplanetarna Misja Chin

Rok 2025 ugruntował dynamiczny rozwój technologii kosmicznych, charakteryzujący się znaczącym wzrostem tempa operacyjnego sektora prywatnego i realizacją kluczowych kamieni milowych w eksploracji poza ziemską orbitę. Dominującym trendem była weryfikacja systemów wielokrotnego użytku oraz agresywne wdrażanie nowych projektów komercyjnych, obejmujących rekordowe liczby startów, załogowe loty orbitalne, historyczne lądowania na Księżycu oraz inaugurację ambitnych misji międzyplanetarnych.

SpaceX, pod kierownictwem Elona Muska, osiągnęła szósty z rzędu roczny rekord w liczbie startów orbitalnych, celując w 172 misje do końca grudnia, z czego do połowy grudnia odnotowano 170 startów rakiet Falcon 9. Zdecydowana większość, 165 startów, była dedykowana rozbudowie konstelacji Starlink, która przekroczyła próg 9000 aktywnych satelitów. Kulminacją postępów w programie Starship był dziesiąty zintegrowany lot testowy, który odbył się 26 sierpnia 2025 roku z kompleksu Starbase w Teksasie. Misja ta zakończyła się pełnym sukcesem, realizując cały profil lotu, w tym kontrolowane wodowanie boostera Super Heavy w Zatoce Meksykańskiej oraz miękkie wodowanie górnego stopnia w Oceanie Indyjskim po udanym ponownym zapłonie silnika w przestrzeni kosmicznej.

W dziedzinie lotów załogowych, 31 marca 2025 roku SpaceX wyniosło prywatną misję Fram2, która jako pierwsza załogowa załoga osiągnęła polarną orbitę o inklinacji 90 stopni; dowódcą misji był Chun Wang, a dowódcą pojazdu Jannicke Mikkelsen. W tym samym czasie, na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), astronautka NASA Suni Williams ustanowiła 30 stycznia 2025 roku nowy rekord w długotrwałości spacerów kosmicznych dla kobiet, sumując 62 godziny i 6 minut aktywności EVA, wyprzedzając dotychczasowy rekord Peggy Whitson.

Sektor prywatny zaznaczył swoją obecność na Księżycu, gdy 2 marca 2025 roku robotyczny lądownik Blue Ghost firmy Firefly Aerospace pomyślnie osiadł na powierzchni Srebrnego Globu w ramach programu NASA CLPS. Było to pierwsze w pełni udane komercyjne lądowanie, realizowane w rejonie Mare Crisium. Z kolei lądownik IM-2 *Athena* firmy Intuitive Machines wylądował 6 marca 2025 roku w regionie Mons Mouton, choć osiadł na boku, co uniemożliwiło pełne operacje. Blue Ghost, który wystartował 15 stycznia, działał przez 14 dni, ustanawiając najdłuższy czas operacji komercyjnych na Księżycu do tej pory.

W zakresie nowych systemów nośnych, 16 stycznia 2025 roku rakieta New Glenn firmy Blue Origin zadebiutowała, wynosząc na orbitę bliźniacze sondy NASA ESCAPADE, które mają badać magnetosferę Marsa. Pierwszy stopień New Glenn zademonstrował zdolność do ponownego użycia 13 listopada 2025 roku, lądując z sukcesem na barce oceanicznej *Jacklyn*. Ponadto, 28 maja 2025 roku chiński zespół Tianwen 2 zainicjował misję mającą na celu dotarcie do obiektu typu quasi-księżycowego Kamo’oalewa (2016 HO3), z planowanym powrotem próbek na Ziemię w 2027 roku.

Globalna dywersyfikacja zdolności kosmicznych została potwierdzona również przez Indie, które 15/16 stycznia 2025 roku przeprowadziły udany eksperyment SpaDeX, stając się czwartym państwem posiadającym technologię dokowania satelitów. Ogólny bilans roku 2025 wskazuje na przejście od demonstracji technologicznych do okresu operacyjnej wiarygodności w kluczowych obszarach, co jest napędzane rosnącym partnerstwem między agencjami rządowymi a przemysłem prywatnym w celu obniżenia kosztów dostępu do przestrzeni kosmicznej.