Naukowe dowody na skuteczność propolisu w łagodzeniu stanów zapalnych i ochronie dróg oddechowych

W lutym 2026 roku odnotowano gwałtowny wzrost zainteresowania propolisem, powszechnie nazywanym „pszczelim klejem”, co wiąże się z trwającym sezonem infekcji dróg oddechowych. Rosnące zapotrzebowanie na naturalne preparaty o udowodnionej skuteczności skłania konsumentów do poszukiwania sprawdzonych rozwiązań wspierających odporność. Propolis jest żywiczną substancją, którą pszczoły wytwarzają poprzez precyzyjne łączenie żywic roślinnych z woskiem oraz własnymi enzymami, wykorzystując go do sterylizacji i uszczelniania struktury ula. Współczesne analizy potwierdzają jego wyjątkowe właściwości antybiotyczne oraz aktywność skierowaną przeciwko licznym drobnoustrojom.

Istotne dane naukowe, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Journal of Health, Population and Nutrition (BMC) w sierpniu 2024 roku, dostarczają dowodów na to, że standaryzowana suplementacja propolisem może znacząco obniżyć poziom markerów zapalnych w organizmie. Badania wykazały redukcję stężenia cytokin prozapalnych, takich jak interleukina-6 (IL-6), białko C-reaktywne (CRP) oraz czynnik martwicy nowotworu alfa (TNF-α). Zespół badawczy pod kierownictwem Alego Gholami z Uniwersytetu Nauk Medycznych w Neyshabur w Iranie wskazuje, że dzięki tym właściwościom propolis może pełnić funkcję terapii wspomagającej w leczeniu wybranych schorzeń przewlekłych.

Analizy kliniczne dostarczyły również konkretnych wskaźników dotyczących profilaktyki zdrowotnej w okresach przeziębień. Ustalono, że regularne przyjmowanie propolisu może obniżyć ryzyko wystąpienia infekcji górnych dróg oddechowych o 31% w czasie nasilonego kaszlu i infekcji sezonowych. Co więcej, pacjenci stosujący standaryzowany ekstrakt w formie sprayu odczuwali ulgę w bólu gardła o dwa dni szybciej niż osoby otrzymujące placebo. Wyniki te rzucają nowe światło na praktyczne zastosowanie produktów pszczelich w codziennej opiece zdrowotnej i profilaktyce.

Odkrycia te stanowią naukowe potwierdzenie dla tradycyjnych metod leczniczych, których korzenie sięgają starożytnej Grecji i Persji, gdzie propolis był ceniony przy opatrywaniu ran oraz leczeniu zmian opryszczkowych. Eksperci zaznaczają, że za efekty antyoksydacyjne odpowiada wysoka koncentracja flawonoidów i polifenoli, które skutecznie neutralizują wolne rodniki. Propolis wykazuje zdolność do modulowania szlaku sygnałowego NF-κB, kluczowego dla przebiegu procesów zapalnych. W jego składzie zidentyfikowano ponad 200 substancji czynnych, w tym kwasy fenolowe, olejki eteryczne oraz witaminy A, C, E i kompleks witamin z grupy B.

Pomimo licznych zalet, naukowcy zwracają uwagę na kwestię zmienności składu chemicznego propolisu, która zależy od pochodzenia botanicznego żywic, regionu geograficznego oraz pory zbiorów. Ta różnorodność wpływa na ostateczną efektywność produktów dostępnych na rynku w formie nalewek, ekstraktów wodnych, tabletek czy kapsułek. Niezbędne jest zachowanie ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych, co jest szczególnie istotne dla alergików. Z tego powodu osoby zmagające się z chorobami przewlekłymi powinny skonsultować chęć suplementacji z lekarzem przed rozpoczęciem kuracji.

Podsumowując, środowisko medyczne coraz częściej postrzega propolis nie tylko jako środek medycyny ludowej, ale jako pełnoprawny produkt funkcjonalny o udokumentowanym wpływie na zdrowie kardiometaboliczne i odpowiedź immunologiczną. Specjaliści podkreślają potrzebę dalszych, szeroko zakrojonych badań klinicznych, które pozwolą na opracowanie oficjalnych wytycznych dotyczących jego stosowania. Dalszy rozwój wiedzy w tym zakresie może przyczynić się do szerszego wykorzystania naturalnych zasobów w profilaktyce i terapii nowoczesnych schorzeń cywilizacyjnych.