Kobiety z Doliny Spiti Liderkami Ochrony Lamparta Śnieżnego we Współpracy z Departamentem Leśnym Himachal Pradesh

W odległej himalajskiej Dolinie Spiti, w Indiach, kształtuje się model ochrony przyrody oparty na zaangażowaniu lokalnej społeczności, w którym kluczową rolę odgrywają kobiety. Mieszkanki te, niegdyś obawiające się drapieżników, teraz aktywnie angażują się w monitorowanie i ochronę lamparta śnieżnego, znanego jako „duch gór”. Ta zmiana perspektywy jest istotna dla delikatnego ekosystemu Himalajów, gdzie historycznie lampart był postrzegany przede wszystkim jako zagrożenie dla hodowli zwierząt gospodarskich.

Niemal tuzin kobiet utworzyło grupę o nazwie „Shenmo”, która ściśle współpracuje z Departamentem Leśnym stanu Himachal Pradesh w ramach innowacyjnego partnerstwa. Ich zadania obejmują instalowanie i bieżącą konserwację pułapek fotograficznych, niezbędnych do przeprowadzania rzetelnych badań populacji tych rzadkich kotów. Ten wysiłek wpisuje się w szersze działania na rzecz monitorowania bioróżnorodności w Rezerwacie Biosfery Zimnej Pustyni. Rezerwat ten, obejmujący 7 770 km² na wysokościach od 3300 do 6600 metrów, został oficjalnie włączony do Światowej Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO 27 września 2025 roku, stając się trzynastym takim obszarem w Indiach.

Praca ta, choć satysfakcjonująca, jest fizycznie wyczerpująca, zwłaszcza biorąc pod uwagę surowe warunki panujące w regionie. Członkinie grupy „Shenmo” regularnie podejmują się wędrówek na wysokości przekraczające 14 000 stóp (ponad 4267 metrów) w najchłodniejszych miesiącach zimowych, aby sprawdzić i serwisować sprzęt. Ponadto, kobiety te przechodzą szkolenie w zakresie zaawansowanej analizy zebranych danych obrazowych, wykorzystując specjalistyczne oprogramowanie. Ta transformacja ról przekształca je z tradycyjnych członkiń społeczności w wykwalifikowane praktyczki ochrony przyrody.

Początkowo motywacją dla tych kobiet był sezonowy zarobek, jednak z czasem rozwinęło się u nich głębokie poczucie odpowiedzialności i zaangażowania w ochronę gatunku, przed którym kiedyś odczuwały strach. Środowisko to, będące jednym z najzimniejszych i najsuchszych w sieci UNESCO, jest domem dla 732 gatunków roślin naczyniowych, w tym 30 gatunków endemicznych dla Himalajów Indyjskich. Rezerwat stanowi kluczowe siedlisko dla koziorożca himalajskiego (Capra sibirica) i niebieskiej owcy (Pseudois nayaur), które są głównym pożywieniem dla lamparta śnieżnego.

Lokalna społeczność, licząca około 12 000 mieszkańców, utrzymuje się głównie z agropastoralizmu, hodowli jaków i kóz oraz uprawy jęczmienia i grochu, a także podtrzymuje tradycyjną medycynę tybetańską, znaną jako Sowa Rigpa. Współpraca z Departamentem Leśnym Himachal Pradesh, który inwestuje w nowoczesne metody monitorowania, na przykład z wykorzystaniem technologii UAV i oprogramowania Esri India, tworzy synergiczny model zarządzania. Udział kobiet w monitoringu, często w trudnym terenie obejmującym obszary takie jak Park Narodowy Doliny Pin i Sanktuarium Dzikiej Przyrody Kibber, jest przykładem partycypacyjnego podejścia do ochrony. Inicjatywa kobieca, w której „Shen” w dialekcie spitińskim oznacza lamparta śnieżnego, stanowi dowód na to, jak lokalne zaangażowanie może przekształcić relacje między człowiekiem a dziką przyrodą, wzmacniając jednocześnie pozycję ekonomiczną i społeczną kobiet w regionie.