Handelsoverschot China bereikt triljoen dollar in 2025 door verschuiving in exportrichting

De Volksrepubliek China heeft in de eerste elf maanden van 2025 een historisch handelsoverschot in goederen geboekt dat de grens van 1,08 biljoen Amerikaanse dollar overschreed. Dit indrukwekkende financiële resultaat, behaald ondanks aanhoudende internationale handelsspanningen, wijst op een fundamentele structurele omwenteling in de Chinese exportstrategie. Over de eerste elf maanden van het jaar groeide het cumulatieve handelsoverschot van het land met 21,7% ten opzichte van het voorgaande jaar, waarmee voor het eerst de mijlpaal van 1 biljoen dollar werd doorbroken en een totaal van 1,08 biljoen dollar werd bereikt.

Een cruciale pijler onder deze veerkracht is de sterke prestatie van multinationale ondernemingen (MNO's) met buitenlands kapitaal. Deze bedrijven waren in de eerste tien maanden van 2025 goed voor meer dan 837 miljard dollar aan export. Er is een duidelijke verschuiving zichtbaar in de bestemmingen van de zendingen. Dit is een direct gevolg van protectionistisch beleid, met name de zogenaamde 'superheffingen' die door de Verenigde Staten werden ingevoerd en in april en mei piekten op 145%. De export naar de VS is significant gedaald; in mei 2025 kelderde deze met 34,5% op jaarbasis tot 28,8 miljard dollar. Als reactie hierop zijn de exportstromen omgeleid naar de Europese Unie, Australië en Zuidoost-Azië (ZOA). De handel met de EU liet in mei 2025 bijvoorbeeld een groei zien van 12% ten opzichte van het voorgaande jaar, wat resulteerde in een handelsvolume van 49,5 miljard dollar.

De motor achter deze structurele optimalisatie van de export is de verschuiving naar producten met een hogere toegevoegde waarde. De sector van nieuwe energievoertuigen (NEV) laat een bijzonder sterke groei zien. De export van elektrische auto's en plug-in hybrides steeg in oktober 2025 met 99,9% vergeleken met het jaar ervoor, met een totaal van 256.000 eenheden. Over de eerste tien maanden van 2025 bereikte de handel in hightechproducten, inclusief elektrische voertuigen, een waarde van 5,1 biljoen yuan, wat 45,4% van de totale groei in de buitenlandse handel vertegenwoordigde. Bovendien noteerde de export van batterijen voor elektrische voertuigen een stijging van 32,7% in de eerste drie kwartalen van 2025.

Binnen de bredere context van het mondiale productiesysteem zijn de meningen van analisten verdeeld over de implicaties van dit overschot. Sommige deskundigen uiten hun bezorgdheid dat het doorsluizen van overcapaciteit naar markten buiten de VS een wereldwijde de-industrialisatie in regio's zoals Europa en Latijns-Amerika zou kunnen veroorzaken. Daartegenover stellen handelsspecialisten dat dit overschot de fundamentele structuur van geglobaliseerde productie weerspiegelt, wat bijdraagt aan lagere wereldwijde productiekosten en prijsstabiliteit. Christine Lagarde, president van de Europese Centrale Bank, merkte eerder op dat de Chinese overcapaciteit een dempend effect zou kunnen hebben op de prijzen in Europa.

De integratie van MNO's in de Chinese productieketens blijft een cruciaal element. Westerse conglomeraten, zoals Volkswagen, rapporteerden recordwinsten over de periode 2024–2025, wat de voordelen van de Chinese productielocatie illustreert. Tegelijkertijd worden de banden met opkomende markten versterkt: de handel van China met de deelnemende landen van het 'Belt and Road'-initiatief groeide met 5% op jaarbasis tussen januari en oktober 2025. Australië, dat streeft naar normalisatie van de handelsbetrekkingen, ondertekende in juli 2025 diverse overeenkomsten met de VRC, wat duidt op een succesvolle diversificatie van handelspartnerschappen.