Finland start met Onkalo: 's werelds eerste definitieve ondergrondse opslagplaats voor kernafval

Finland zet een historische stap in de nucleaire sector met de naderende ingebruikname van Onkalo, de eerste faciliteit ter wereld voor de diepe geologische berging van verbruikt kernafval. Gelegen op het eiland Olkiluoto in de gemeente Eurajoki, biedt dit project een baanbrekende en structurele oplossing voor het langetermijnbeheer van radioactieve stoffen. De onderneming wordt beheerd door Posiva, dat in 1995 werd opgericht door de aandeelhouders Teollisuuden Voima (60%) en Fortum (40%). Na een uitgebreide testfase is het de bedoeling dat de daadwerkelijke definitieve opslag van de brandstof tegen het einde van 2026 van start gaat. <\/p>

De keuze voor Olkiluoto als permanente locatie werd al in 2000 vastgelegd, in lijn met de Finse Kernenergiewet van 1994 die voorschrijft dat al het nucleaire afval binnen de eigen landsgrenzen moet worden verwerkt. Onkalo, een naam die zich laat vertalen als 'kleine grot', is diep uitgegraven in granietgesteente van 1,9 miljard jaar oud op een diepte van ruim 400 meter. Het proces omvat het luchtdicht verpakken van radioactieve staven in koperen containers in een gespecialiseerde inkapselingsfabriek. Deze capsules worden vervolgens door automatische systemen in tunnels geplaatst en omgeven door een buffer van bentonietklei.<\/p>

Het omvangrijke project heeft een totale investering van ongeveer 1 miljard euro en is berekend op de opslag van 6.500 ton aan verbruikt brandstofmateriaal. Men verwacht dat de faciliteit tot de jaren 2120 operationeel zal blijven, waarna de toegang volledig zal worden afgesloten voor de eeuwigheid. Op 30 augustus 2024 zijn de eerste integrale systeemtests gestart om de werking van de apparatuur te controleren, inclusief het transport van testcontainers. Karri Osara, productiedirecteur bij Posiva, benadrukte dat het personeel gereed is voor de proefexploitatie waarbij gebruik wordt gemaakt van niet-radioactieve simulatoren.<\/p>

Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) noemde de Finse aanpak in 2020 een absolute gamechanger, aangezien Finland het eerste land is met een dergelijk compleet complex. Ondanks de technische vooruitgang blijven critici vragen stellen bij de duurzaamheid op de zeer lange termijn. Edwin Lyman van de Union of Concerned Scientists uitte bijvoorbeeld zorgen over de corrosiesnelheid van koperen vaten over tienduizenden jaren. Hoewel geologische opslag de voorkeur geniet boven bovengrondse opslag, hebben eerdere studies in Zweden naar de KBS-3-methode gesuggereerd dat sommige capsules mogelijk binnen 100 tot 1000 jaar gebreken kunnen vertonen.<\/p>

Samen met Zweden neemt Finland een voortrekkersrol in het oplossen van het wereldwijde afvalprobleem van de nucleaire industrie. Zweden is in 2025 begonnen met de bouw van een eigen faciliteit in Forsmark met een geplande opening aan het eind van de jaren 2030. De Onkalo-opslagplaats bevestigt de Finse visie om geen nucleaire lasten over te dragen aan toekomstige generaties, hoewel het technisch mogelijk blijft om de brandstof gedurende de eerste 100 jaar van exploitatie weer te verwijderen. Het gehele systeem is ontworpen om de biosfeer honderdduizenden jaren te beschermen tegen schadelijke straling.<\/p>