Cubaanse President Herhaalt Dialoogbereidheid na VS Congresbezoek Ondanks Verscherpte Energieblokkade

De Cubaanse president Miguel Díaz-Canel heeft op maandag 6 april 2026 zijn standvastige bereidheid tot een serieuze en verantwoordelijke bilaterale dialoog met de Verenigde Staten bevestigd. Deze verklaring volgde op een vijfdaags bezoek aan Cuba door de Democratische congresleden Pramila Jayapal en Jonathan Jackson. De politieke spanningen blijven hoog, mede door de de facto oliesluiting die de regering-Trump sinds januari 2026 heeft geïntensiveerd, een maatregel die door de bezoekende wetgevers scherp werd veroordeeld als een daad van 'economische bombardementen' die 'onberekenbaar lijden' veroorzaakt.

De delegatie van de Amerikaanse congresleden bracht getuigenissen samen van een breed scala aan actoren op het eiland, waaronder families, religieuze leiders, ondernemers, maatschappelijke organisaties, de Cubaanse regering en dissidenten. De Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken, Bruno Rodríguez, benadrukte tijdens zijn ontmoeting met de wetgevers de 'multidimensionale agressie', die volgens hem ernstig is verergerd door de huidige energieschaarste. Rodríguez hekelde tevens een 'constante en vijandige communicatiecampagne van diskrediet' vanuit Washington.

De kern van de huidige crisis ligt in de door de VS opgelegde druk, met name de energieblokkade die formeel werd bekrachtigd door een Uitvoeringsbesluit van president Trump op 29 januari 2026. Dit besluit riep een 'nationale noodtoestand' uit en legde secundaire sancties op aan exporteurs van ruwe olie naar Cuba. Volgens de congresleden heeft de Amerikaanse overheid meer dan drie maanden lang de invoer van olie naar Cuba voorkomen, wat zij omschreven als 'wrede collectieve bestraffing' met 'permanente schade' aan de infrastructuur. De gevolgen waren direct zichtbaar, onder meer door stroomuitval die de zorg voor te vroeg geboren baby's in incubators in gevaar bracht.

President Díaz-Canel had eerder op 13 maart al melding gemaakt van de aanvang van een dialoogfase met de VS en bestempelde de energiebelegering als 'criminele schade', waarschuwend voor 'dreigingen van nog agressievere acties' vanuit Washington. De situatie wordt verergerd door de afhankelijkheid van Cuba van geïmporteerde olie, voornamelijk uit Venezuela en Mexico, waarbij Amerikaanse interventie de toevoer ernstig heeft verstoord. Analisten wijzen er echter op dat structurele tekortkomingen in het gecentraliseerde economische model van Cuba en een gebrek aan investeringen eveneens bijdragen aan de aanhoudende tekorten.

Als reactie op de blokkade heeft de Cubaanse regering een strategie gelanceerd om de energiematrix te transformeren en de afhankelijkheid van buitenlandse olie te verminderen. Deze strategie omvat het herstel van meer dan 900 megawatt aan elektriciteitsopwekkingscapaciteit en het verhogen van de nationale ruwe-olieproductie. Bovendien leveren 49 fotovoltaïsche zonneparken, voltooid in 2025, momenteel 38% van de energievoorziening. De Amerikaanse druk is erop gericht regimeverandering tegen het einde van 2026 te bewerkstelligen, met dreigingen van sancties tegen olie leverende landen.

De congresleden Jayapal en Jackson riepen op tot onmiddellijke onderhandelingen om de waardigheid en vrijheid van het Cubaanse volk te garanderen. Eduardo Caceres, directeur van de Peruaanse Mensenrechten Associatie (Aprodeh), benadrukte dat de sancties van de regering-Trump een schending van het internationaal recht vormen, aangezien dit acties tegen de burgerbevolking verbiedt. De brandstofschaarste heeft geleid tot een humanitaire noodsituatie, waarbij de VN een noodplan initieerde vanwege de bedreiging voor de voedselvoorziening en watersystemen, wat de Cubaanse regering ertoe bracht scholen te sluiten en het openbaar vervoer te beperken.