Artemis II-bemanning lost ijsblokkade in Orion-afvalwatersysteem op met zonnewarmte

De Artemis II-missie, de eerste bemande vlucht die de mensheid in meer dan een halve eeuw buiten de lage baan om de aarde brengt, heeft te maken gekregen met een tweede technische storing aan boord van het Orion-ruimtevaartuig, genaamd Integrity. Op 3 april 2026 ondervond de bemanning een probleem met het Universal Waste Management System (UWMS), waarbij een ijsblokkade in de afvoerleiding voor vloeibaar afval werd vermoed. Dit incident volgde op een eerdere storing op 2 april, toen een vastgelopen toiletventilator, een cruciaal onderdeel van het systeem, succesvol werd verholpen door de astronauten en grondteams.

De Orion, gelanceerd op 1 april 2026 vanaf het Kennedy Space Center, bevindt zich momenteel op een tien dagen durende flyby-traject rond de Maan, met een geplande terugkeer naar de Grote Oceaan rond 10 of 11 april 2026. De aanpak van de meest recente storing vereiste een inventieve manoeuvre. Grondcontrole, onder leiding van Artemis II ascent flight director Judd Frieling, instrueerde de bemanning om het ruimtevaartuig zo te oriënteren dat het getroffen gedeelte van de afvoerleiding direct zonlicht ving. Dit zonnewarmte-effect was bedoeld om de vermoedelijke ijsafzetting te ontdooien.

De manoeuvre was gedeeltelijk succesvol: een deel van het afvalwater werd als 'glinsterende edelstenen' de ruimte ingeventileerd, wat de werking van de afvoer bevestigde. Ondanks deze gedeeltelijke oplossing moesten de astronauten, waaronder Commander Reid Wiseman, Pilot Victor Glover, Mission Specialist Christina Koch en CSA Specialist Jeremy Hansen, tijdelijk terugvallen op de Contingency Collapsible Urinals (CCU's) voor vloeibaar afval. De functie voor vast afval bleef operationeel, wat volgens Frieling betekende dat het toilet nog 'go for number two' was. De noodzaak om terug te vallen op de CCU's onderstreept de inherente uitdagingen van levensondersteunende systemen buiten de beschermde omgeving van een lage baan om de aarde.

De UWMS, die ook is ontworpen om te functioneren in de extreme kou van de ruimte met verwarmde leidingen, is een complex systeem dat deels is gebaseerd op de technologie van het International Space Station (ISS). De eerste storing op 2 april betrof een probleem met de controller van het toilet, wat de ventilator beïnvloedde en de urineopvang belemmerde. Bovendien meldde de bemanning een geur in de sanitaire ruimte, hoewel dit door NASA als niet-gevaarlijk werd bestempeld. Deze herhaalde problemen met de afvalverwerking in de eerste dagen van de missie werpen licht op de betrouwbaarheid van de hardware die essentieel is voor toekomstige, langdurigere maanmissies, zoals Artemis IV in 2028.

De Orion-capsule, met zijn Europese Service Module (ESM-2) die stroom, voortstuwing en levensondersteuning levert, is een cruciaal testvoertuig voor de terugkeer naar de Maan. De missie zelf is een mijlpaal, aangezien het de eerste bemande vlucht is die verder gaat dan de baan van de Aarde sinds Apollo 17 in 1972. Ondanks de sanitaire haperingen bevestigden NASA-functionarissen, waaronder Orion Program Deputy Manager Debbie Korth en Mission Management Team Chair John Honeycutt, dat de algehele missietijdlijn op schema bleef, aangezien de primaire systemen functioneel zijn. De oplossing van het ijsblokkadeprobleem door middel van zonnewarmte is een voorbeeld van het improvisatievermogen van de bemanning en de grondteams terwijl zij zich voorbereiden op de maanslingerbeweging op 6 april 2026.