Portret van George Washington door Gilbert Stuart, de basis voor het dollarbiljet, verkocht voor 2,88 miljoen dollar

Een portret van George Washington in de bekende Athenaeum-stijl, dat wereldwijd wordt beschouwd als de fundamentele inspiratiebron voor de beeltenis op het Amerikaanse bankbiljet van één dollar, heeft een definitieve verkoopprijs van 2.881.000 dollar opgeleverd bij Christie's in New York. De transactie vond plaats tijdens een gespecialiseerde veiling onder de titel 'We the People: America at 250'. Dit evenement markeerde een gedenkwaardig moment voor de markt van vroege Amerikaanse artefacten, waarbij de historische waarde van het object centraal stond en verzamelaars van over de hele wereld werden aangetrokken.

Het schilderij, vervaardigd door de befaamde kunstenaar Gilbert Stuart, overtrof de vooraf vastgestelde hoogste schatting van 1 miljoen dollar ruimschoots. Deze opmerkelijke overschrijding duidt op een krachtige interesse van verzamelaars in de iconografie die aan de basis van de Amerikaanse natie ligt. Het portret onderhoudt een directe historische band met het vroege bestuur van het land, aangezien het in 1804 werd besteld door president James Madison. De verkoper was Clarkson University, die besloot het schilderij van de hand te doen om kapitaal te genereren voor haar educatieve missie. Deze verkoop past in een trend waarbij universiteiten culturele activa te gelde maken om aan dringende programmatische behoeften te voldoen.

Gilbert Stuart wordt geprezen om zijn uitgebreide serie portretten van Washington, waarbij de Athenaeum-versie geldt als een van de meest gereproduceerde afbeeldingen van de eerste president. De versie die bij Christie's onder de hamer ging, is een van de verschillende exemplaren die Stuart schilderde. De hoge waardering weerspiegelt niet alleen de artistieke verdienste, maar ook de unieke status van het werk als de directe visuele voorloper van de afbeelding op de Amerikaanse munteenheid. De veiling zelf was zo gepland dat deze samenviel met de nationale herdenking van het 250-jarig bestaan van de Verenigde Staten, wat veel bieders trok met een passie voor tastbare stukken uit de revolutionaire en vroege federale tijdperken.

Het resultaat van 2,881 miljoen dollar plaatst dit specifieke portret van Stuart tussen de meest waardevolle stukken Amerikaanse portretkunst die de afgelopen jaren op de markt zijn verschenen. Het onderstreept de aanzienlijke premie die wordt toegekend aan werken die onlosmakelijk verbonden zijn met de Founding Fathers. De gegenereerde fondsen zullen door Clarkson University, gevestigd in Potsdam, New York, worden ingezet voor het ondersteunen van diverse academische doeleinden. De universiteit is van plan de opbrengst te gebruiken voor studiebeurzen, wetenschappelijk onderzoek door de faculteit en de broodnodige verbetering van faciliteiten.

Op deze manier wordt een historisch topstuk vertaald naar toekomstige onderwijskansen, in het bijzonder voor het op STEM-georiënteerde curriculum van de universiteit in Potsdam. Een nadere blik op het oeuvre van Stuart onthult dat hij ten minste zes portretten van Washington ten voeten uit heeft geschilderd, naast diverse andere voorstudies. Het Athenaeum-portret in het bijzonder werd nooit afgeleverd aan de oorspronkelijke opdrachtgever en bleef in het bezit van Stuart tot aan zijn dood, wat een extra laag van intrige toevoegt aan de herkomst van het stuk.

Deze rijke geschiedenis, gecombineerd met de rol als model voor het nationale papiergeld, verhoogt de betekenis van het schilderij tot ver boven die van een regulier historisch kunstwerk. De succesvolle veiling bij Christie's benadrukt de blijvende relevantie van de Amerikaanse geschiedenis op de internationale kunstmarkt. Terwijl het portret van Washington een nieuwe eigenaar vindt, blijft de erfenis van Gilbert Stuart stevig verankerd in zowel de kunstwereld als het dagelijks leven van miljoenen mensen die zijn werk dagelijks op hun valuta voorbij zien komen.