Dự luật Sáp nhập Greenland thành Tiểu bang Hoa Kỳ Thứ 51 Được Đệ trình Giữa Căng thẳng Địa chính trị

Trong bối cảnh địa chính trị năm 2026, các cuộc thảo luận về Greenland đã leo thang, dẫn đến việc Quốc hội Hoa Kỳ xem xét một dự luật lập pháp mới. Vào Thứ Hai, ngày 12 tháng 1 năm 2026, Dân biểu Đảng Cộng hòa Randy Fine của Florida đã đệ trình Dự luật Sáp nhập và Công nhận Tiểu bang Greenland (Greenland Annexation and Statehood Act) lên Hạ viện. Đề xuất này tìm cách trao cho Tổng thống quyền hạn pháp lý để đàm phán với Đan Mạch nhằm sáp nhập Greenland và công nhận vùng lãnh thổ này là tiểu bang thứ 51 của Hoa Kỳ.

Dân biểu Fine, một đồng minh của Tổng thống Donald Trump, mô tả đề xuất này là tối quan trọng đối với an ninh quốc gia, nhằm mục đích chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Nga và Trung Quốc trong khu vực Bắc Cực. Ông Fine nhấn mạnh rằng việc kiểm soát Greenland đồng nghĩa với việc kiểm soát các tuyến đường vận tải quan trọng ở Bắc Cực và kiến trúc an ninh bảo vệ Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Hành động lập pháp này diễn ra sau tuyên bố của Tổng thống Trump vào ngày 11 tháng 1 năm 2026, tái khẳng định ý định "thu mua" Greenland để ngăn chặn sự tiếp quản của các đối thủ cạnh tranh, một động thái mà ông Trump trước đây gọi là "điều kiện tiên quyết tuyệt đối" cho an ninh kinh tế Hoa Kỳ.

Đạo luật sẽ cho phép Tổng thống thực hiện "bất kỳ bước đi cần thiết nào" để giành quyền kiểm soát, bao gồm cả việc đàm phán với Đan Mạch, đồng thời yêu cầu một báo cáo chi tiết gửi lên Quốc hội phác thảo những thay đổi luật liên bang cần thiết để đẩy nhanh quá trình công nhận tiểu bang theo mô hình của Alaska. Sự phát triển này diễn ra sau hành động quân sự của Hoa Kỳ tại Venezuela, dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro, một sự kiện được viện dẫn để minh chứng cho khả năng hành động quyết đoán của chính quyền. Greenland, một lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch nằm trên Vòng Bắc Cực, là tâm điểm trong các cuộc tranh luận về an ninh và thương mại toàn cầu, đặc biệt khi băng tan mở ra các tuyến đường vận tải mới và vùng lãnh thổ này được cho là sở hữu trữ lượng khoáng sản dồi dào, bao gồm các nguyên tố đất hiếm.

Đề xuất này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ cả Đan Mạch và Greenland. Thủ tướng Greenland, Jens-Frederik Nielsen, khẳng định tương lai của vùng lãnh thổ phải do người dân Greenland quyết định, tuyên bố họ muốn được là "người Greenland". Các đồng minh NATO, bao gồm Đan Mạch, đã cảnh báo rằng một cuộc tiếp quản có thể gây ra sự rạn nứt nghiêm trọng trong liên minh, với một số nhà lập pháp mô tả hành động như vậy là một "hành động tự hủy hoại chiến lược thảm khốc đối với nước Mỹ". Các cuộc thăm dò dư luận được cho là chỉ ra rằng khoảng 85% người dân Greenland phản đối việc Hoa Kỳ tiếp quản.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio dự kiến sẽ gặp gỡ các quan chức Đan Mạch và Greenland tại Washington trong tuần này để thảo luận về tình hình leo thang. Đại sứ Đan Mạch tại Hoa Kỳ, Jesper Moller Sorensen, đã có cuộc gặp với Dân biểu Fine vào ngày 12 tháng 1 năm 2026, nhằm làm rõ địa vị của Greenland trong Vương quốc Đan Mạch và nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác an ninh trong khuôn khổ NATO. Hoa Kỳ hiện duy trì Căn cứ Không gian Pituffik theo thỏa thuận năm 1951, nhưng chính quyền Trump đang tìm kiếm quyền sở hữu hoàn toàn thay vì chỉ là quyền đồn trú. Krista Anttisaari, một cư dân, bày tỏ quan ngại sâu sắc về hệ quả đối với các nhóm dân tộc bản địa, dịch vụ xã hội và ngôn ngữ nếu hệ thống Hoa Kỳ được áp dụng.

Nhiều nhà quan sát hy vọng các cuộc đàm phán ba bên giữa các bộ trưởng Đan Mạch/Greenland và Ngoại trưởng Rubio, dự kiến diễn ra trong tuần này, có thể "kéo dài thời gian" cho đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 năm 2026 của Hoa Kỳ. Vị trí chiến lược của Greenland, nằm giữa Bắc Mỹ và Đại Tây Dương, đã khiến nó trở thành tài sản quốc phòng quan trọng cho Hoa Kỳ kể từ Thế chiến thứ hai, và sự cạnh tranh địa chính trị gia tăng đang thúc đẩy sự quan tâm mới này, biến khu vực thành một điểm nóng ngoại giao và chiến lược.