Congreslid Fine introduceert wetsvoorstel voor annexatie Groenland als 51e staat

In het gespannen geopolitieke klimaat van 2026 heeft een nieuwe wetgevende stap in het Amerikaanse Congres de discussie over Groenland geïntensiveerd. Op maandag 12 januari 2026 diende de Republikeinse Congreslid Randy Fine uit Florida de Greenland Annexation and Statehood Act in het Huis van Afgevaardigden in. Dit wetsvoorstel verleent de president de wettelijke bevoegdheid om met Denemarken te onderhandelen over de annexatie van Groenland en de toelating ervan als de 51e Amerikaanse staat.

Congreslid Fine, een bondgenoot van president Donald Trump, positioneerde het voorstel als cruciaal voor de nationale veiligheid en het tegengaan van de invloed van Rusland en China in het Arctische gebied. Fine stelde dat de controle over Groenland essentieel is voor het beheer van Arctische scheepvaartroutes en de bescherming van de veiligheidsarchitectuur van de Verenigde Staten. Deze stap volgt op de verklaring van president Trump op 11 januari 2026, waarin hij zijn intentie herhaalde om Groenland te 'verwerven' om een overname door rivalen te voorkomen. De Act zou de president machtigen om 'alle noodzakelijke stappen' te ondernemen voor de verwerving, inclusief onderhandelingen met Denemarken, en verplicht tot een rapport aan het Congres over de benodigde wijzigingen in de federale wetgeving ter bespoediging van de staatsvorming, een proces vergelijkbaar met dat van Alaska.

Het voorstel stuit op aanzienlijke internationale tegenstand. Zowel Denemarken als Groenland hebben het idee krachtig verworpen. De Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen benadrukte dat de toekomst van het gebied door het Groenlandse volk zelf moet worden beslist, met de wens om 'Groenlanders' te blijven. NAVO-bondgenoten, waaronder Denemarken, waarschuwden dat een Amerikaanse militaire overname een breuk in het bondgenootschap zou kunnen veroorzaken. Deense leiders hebben gewaarschuwd dat een aanval op een NAVO-land 'het einde van de NAVO' zou betekenen, terwijl Amerikaanse oppositie de plannen ziet als een terugkeer naar de Monroe-doctrine van 1823.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zal naar verwachting deze week in Washington bijeenkomen met Deense en Groenlandse functionarissen om de escalerende situatie te bespreken. De Groenlandse leiders vaardigden een gezamenlijke verklaring uit waarin zij stelden dat de toekomst van Groenland door zijn bevolking moet worden bepaald; peilingen wijzen naar verluidt uit dat ongeveer 85% van de Groenlanders tegen een Amerikaanse overname is. De Amerikaanse militaire aanwezigheid op het eiland, de Pituffik Space Force Base, is gebaseerd op een overeenkomst uit 1951, maar de huidige regering streeft naar 'eigendom' in plaats van louter basisrechten. De strategische waarde van Groenland wordt versterkt door de ligging langs potentiële trans-Arctische scheepvaartroutes en de rijke minerale hulpbronnen, inclusief zeldzame aardmetalen, waar China momenteel de toeleveringsketen domineert.

Inwoners uiten hun bezorgdheid over de mogelijke gevolgen van een Amerikaanse overname. Krista Anttisaari, een inwoonster, uitte ernstige bezorgdheid over de impact op inheemse bevolkingsgroepen, sociale diensten en taal bij implementatie van het Amerikaanse systeem. Veel waarnemers hopen dat de tijd tot de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van november 2026 de politieke dynamiek kan wijzigen. De trilateral gesprekken tussen Deense/Groenlandse ministers en Secretaris Rubio zijn deze week gepland om de situatie te bespreken.

Deze ontwikkeling volgt op de recente Amerikaanse militaire actie in Venezuela, die resulteerde in de gevangenneming van president Nicolás Maduro, een daad die door sommigen wordt aangehaald als bewijs van besluitvaardig optreden. Deense ambassadeur in de VS, Jesper Moller Sorensen, had op 12 januari 2026 een ontmoeting met Rep. Fine om de status van Groenland binnen het Koninkrijk Denemarken te verduidelijken, waarbij hij de verdieping van de veiligheidssamenwerking binnen de NAVO benadrukte.