Trung Quốc chính thức vượt mặt Hàn Quốc trong cuộc đua phát triển công nghệ chiến lược

Một báo cáo phân tích toàn diện từ Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin - Truyền thông (ICT) Hàn Quốc, dựa trên dữ liệu năm 2024 và được công bố vào đầu năm 2026, đã xác nhận một bước ngoặt lịch sử trong bản đồ công nghệ thế giới. Theo đó, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã chính thức vượt qua Hàn Quốc về trình độ công nghệ tổng thể, và khoảng cách này đang có xu hướng nới rộng một cách nhanh chóng. Hiện tại, sức mạnh công nghệ của Trung Quốc được đánh giá là dẫn trước Hàn Quốc khoảng 0,7 năm, một sự gia tăng đáng kể so với mức chênh lệch chỉ 0,2 năm được ghi nhận hai năm trước đó.

Sự thay đổi vị thế này diễn ra rõ nét nhất trong lĩnh vực pin thứ cấp – một phân khúc mà Seoul từng giữ vị thế thống trị tuyệt đối trong nhiều năm. Tính đến năm 2024, Trung Quốc đã vươn lên vị trí dẫn đầu, vượt Hàn Quốc 0,2 năm về trình độ phát triển công nghệ pin. Đây là một sự đảo chiều ngoạn mục nếu so với thời điểm năm 2022, khi Hàn Quốc vẫn còn duy trì lợi thế dẫn trước đối thủ tới 0,9 năm trong lĩnh vực quan trọng này.

Trong khuôn khổ đánh giá 50 công nghệ chiến lược quốc gia, vị thế của Hàn Quốc đang suy giảm một cách báo động. Quốc gia này hiện chỉ còn giữ được vị trí dẫn đầu trong vỏn vẹn 6 lĩnh vực, đánh dấu một sự sụt giảm nghiêm trọng so với con số 17 lĩnh vực mà họ từng chiếm ưu thế vào năm 2022. Khi mở rộng phạm vi đánh giá lên 136 công nghệ then chốt thuộc 11 lĩnh vực chiến lược, Hàn Quốc thậm chí còn xếp ở vị trí cuối cùng trong nhóm các cường quốc hàng đầu bao gồm Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu (EU), Trung Quốc và Nhật Bản.

Thành công vang dội của Bắc Kinh phần lớn bắt nguồn từ chiến lược tiếp cận đổi mới sáng tạo như một chiến dịch huy động sức mạnh toàn dân, được hậu thuẫn bởi những khoản đầu tư khổng lồ. Chi phí dành cho nghiên cứu và phát triển (R&D) của Trung Quốc trong năm 2024 đã tiệm cận mốc 785,9 tỷ USD, một con số khổng lồ tương đương với mức chi tiêu của Hoa Kỳ. Trong khi đó, tổng ngân sách dự kiến cho nghiên cứu và phát triển của Hàn Quốc trong cùng kỳ chỉ dao động khiêm tốn trong khoảng từ 120 đến 130 tỷ USD.

Theo số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, chi tiêu cho R&D của nước này trong năm 2024 đã vượt ngưỡng 3,6 nghìn tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 500 tỷ USD. Con số này phản ánh mức tăng trưởng 8,3% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm tới 2,68% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của cả nước. Những số liệu này minh chứng cho quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Trung Quốc trong việc tự chủ và vươn lên dẫn đầu về công nghệ trên trường quốc tế.

Ngược lại, rào cản lớn nhất đối với sự phát triển của Hàn Quốc hiện nay chính là tình trạng thiếu hụt trầm trọng nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này được thể hiện rõ qua việc số lượng sinh viên đăng ký vào các chuyên ngành kỹ thuật tại các trường đại học hàng đầu liên tục sụt giảm. Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc đã đưa ra cảnh báo rằng, đến năm 2027, quốc gia này sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt hơn 60.000 chuyên gia trong các lĩnh vực trọng yếu như dữ liệu lớn (big data) và công nghệ nano.

Một thực trạng đáng lo ngại khác là xu hướng "chảy máu chất xám" khi có tới 42,9% chuyên gia trong lĩnh vực STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) đang cân nhắc việc ra nước ngoài làm việc để tìm kiếm cơ hội tốt hơn. Điển hình là trong lĩnh vực bán dẫn, công ty ChangXin Memory Technologies (CXMT) của Trung Quốc đã thực hiện các chiến dịch tuyển dụng rầm rộ và thành công trong việc lôi kéo 35% đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm từ Hàn Quốc về đầu quân cho mình, trực tiếp đe dọa đến lợi thế cạnh tranh cốt lõi của Seoul.