EU Thống nhất Khung Thỏa thuận Điều chỉnh Công nghệ Genome Mới trong Nông nghiệp

Vào ngày 4 tháng 12 năm 2025, Hội đồng Liên minh Châu Âu và Nghị viện Châu Âu đã đạt được một thỏa thuận chính trị sơ bộ quan trọng. Thỏa thuận này thiết lập khuôn khổ pháp lý cho việc áp dụng các Công nghệ Genome Mới (NGT) trong lĩnh vực chọn tạo giống cây trồng. Quyết định này đánh dấu một bước ngoặt đáng kể trong chính sách nông nghiệp của EU, với mục tiêu cốt lõi là nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp châu Âu, củng cố an ninh lương thực và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững.

Sáng kiến lập pháp này nhằm mục đích hiện đại hóa các quy tắc về công nghệ sinh học nông nghiệp, vốn đã không được cập nhật kể từ năm 2001. Thời điểm đó, các phương pháp chỉnh sửa bộ gen tiên tiến như CRISPR-Cas9 vẫn chưa xuất hiện, cho phép chỉnh sửa bộ gen cây trồng với độ chính xác cao hơn nhiều. Yếu tố then chốt trong thỏa hiệp đạt được là việc triển khai một hệ thống quản lý hai cấp độ áp dụng cho các giống cây trồng được tạo ra bằng NGT.

Các giống cây trồng thuộc Nhóm 1 sẽ được miễn trừ khỏi các quy định hiện hành về sinh vật biến đổi gen (GMO), miễn là chúng đáp ứng các tiêu chí cụ thể được liệt kê trong một danh sách loại trừ đặc biệt. Nhóm này hướng đến những thay đổi có kết quả tương tự như những gì có thể đạt được thông qua các phương pháp nhân giống truyền thống. Đây là một sự nới lỏng cần thiết để thúc đẩy đổi mới mà không làm mất đi sự thận trọng cần thiết.

Ngược lại, các giống cây trồng thuộc Nhóm 2 sẽ phải chịu sự giám sát chặt chẽ hơn, phản ánh cách tiếp cận phân biệt rủi ro đối với những thay đổi di truyền phức tạp hơn. Theo quan điểm của các cơ quan tham gia, sự phân chia này sẽ giúp nông dân phát triển các giống cây trồng có khả năng chống chịu tốt hơn trước những thách thức khí hậu và giảm thiểu nhu cầu sử dụng tài nguyên. Các tổ chức liên quan nhấn mạnh rằng việc cập nhật luật pháp là tối quan trọng để giảm bớt sự phụ thuộc bên ngoài của khu vực nông sản EU.

Thỏa thuận sơ bộ ngày 4 tháng 12 năm 2025 là một bước tiến quan trọng hướng tới việc thiết lập một hệ thống quản lý công nghệ sinh học trong nông nghiệp của EU dựa trên nguyên tắc tỷ lệ thuận với rủi ro. Nó được thiết kế để hỗ trợ nông dân châu Âu đối phó với áp lực khí hậu ngày càng tăng và nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực lương thực. Các chuyên gia và nhà chọn tạo giống trước đây đã cảnh báo rằng các quy tắc cứng nhắc từ năm 2001 có thể gây bất lợi cho sự phát triển của công nghệ chỉnh sửa gen tại châu Âu.

Việc đưa ra danh sách loại trừ và các tiêu chí rõ ràng cho Nhóm 1 sẽ loại bỏ những rào cản đối với các sản phẩm ít rủi ro hơn, qua đó dự kiến sẽ đẩy nhanh quá trình đưa các giống cây trồng mới, thích ứng tốt hơn ra thị trường. Sự cân bằng giữa việc khuyến khích đổi mới nhằm đạt năng suất cao hơn và giải quyết mối quan tâm của các bên liên quan về khả năng truy xuất nguồn gốc cũng như kiểm soát thị trường là trọng tâm của thỏa thuận này. Việc thực thi thành công hệ thống hai cấp độ này sẽ phụ thuộc vào tính minh bạch của danh sách loại trừ và cơ chế kiểm soát quyền đối với vật liệu nhân giống, coi đây là điểm mấu chốt để đảm bảo cả sự đổi mới và cạnh tranh công bằng trên thị trường.