Iran Trình Đề Xuất 10 Điểm Phản Bác Lệnh Ngừng Bắn Tạm Thời Của Mỹ

Tehran đã chính thức đệ trình lên Washington một đề xuất gồm 10 điểm thông qua các kênh trung gian của Pakistan, đánh dấu sự từ chối rõ ràng đối với kế hoạch ngừng bắn tạm thời do Mỹ đề xuất trước đó. Theo hãng thông tấn IRNA của Iran, tài liệu này nhấn mạnh yêu cầu về một sự chấm dứt xung đột vĩnh viễn theo các điều kiện của Tehran, thay vì một lệnh ngừng bắn ngắn hạn mà nước này xem là cơ hội để đối phương tái tập hợp lực lượng.

Động thái này diễn ra ngay trước thời hạn nghiêm ngặt do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra, liên quan đến các mối đe dọa về không kích trả đũa quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran. Tổng thống Trump đã xác nhận việc tiếp nhận văn kiện, mô tả đây là một “bước đi đáng kể” nhưng ngay lập tức bác bỏ tính đầy đủ của các điều khoản, khẳng định nó “chưa đủ tốt” để giải quyết cuộc khủng hoảng. Các quan chức Nhà Trắng xác nhận rằng khung thời gian đã định cho Iran sẽ không được gia hạn, duy trì áp lực tối đa lên tiến trình ngoại giao.

Điểm đáng chú ý trong khuôn khổ 10 điểm của Iran là các điều kiện liên quan đến tuyến hàng hải chiến lược tại Eo biển Hormuz. Iran sẵn sàng dỡ bỏ lệnh phong tỏa trên thực tế đối với eo biển này, một ưu tiên hàng đầu của Mỹ, nhưng kèm theo điều kiện áp đặt một khoản phí quá cảnh ước tính khoảng 2 triệu đô la Mỹ cho mỗi tàu thuyền đi qua. Cơ chế tài chính này còn bao gồm việc chia sẻ doanh thu thu được với Oman, quốc gia láng giềng. Iran dự định sử dụng phần thu nhập của mình từ khoản phí này để tái thiết các cơ sở hạ tầng đã bị hư hại do các cuộc không kích trước đó từ Mỹ và Israel.

Các yêu cầu cốt lõi khác của Tehran bao gồm việc đảm bảo không có các cuộc tấn công tiếp theo vào lãnh thổ Iran, chấm dứt hoàn toàn các chiến dịch quân sự của Israel nhắm vào Hezbollah tại Lebanon, và dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt quốc tế đã áp đặt. Động thái này phản ánh sự thiếu tin tưởng của Iran vào chính quyền Trump sau các cuộc không kích trong các vòng đàm phán trước đó, theo lời Mojtaba Ferdousi Pour, người đứng đầu phái bộ ngoại giao của Iran tại Cairo.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Pakistan tiếp tục đóng vai trò là kênh liên lạc quan trọng. Các nỗ lực ngoại giao đa phương, bao gồm cả sự tham gia của Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, đang được các bên trung gian thúc đẩy nhằm tránh leo thang mới. Tuy nhiên, sự khác biệt cơ bản giữa yêu cầu ngừng bắn tạm thời của Mỹ và yêu cầu chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn của Iran vẫn là rào cản lớn trong các cuộc thảo luận.