Phi hành đoàn Artemis II Lập Kỷ lục Khoảng cách Xa Trái Đất Nhất Khi Bay Vòng Quanh Mặt Trăng

Vào ngày 6 tháng 4 năm 2026, bốn thành viên phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II trên tàu vũ trụ Orion đã xác lập một cột mốc trong lịch sử nhân loại, vượt qua kỷ lục về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng đạt được, vốn do Apollo 13 nắm giữ từ năm 1970. Sự kiện này diễn ra vào khoảng 1:56 chiều EDT, khi phi hành đoàn đang thực hiện quỹ đạo bay vòng quanh Mặt Trăng trong chuyến bay thử nghiệm kéo dài khoảng mười ngày, nhằm kiểm tra các hệ thống không gian sâu của Orion. Khoảng cách tối đa mà Artemis II dự kiến đạt tới là khoảng 406.773 km, cao hơn khoảng 6.600 km so với kỷ lục cũ của Apollo 13 là 400.171 km.

Sứ mệnh Artemis II, chuyến bay thử nghiệm có người lái đầu tiên của chương trình Artemis, là bước kiểm tra kỹ thuật quan trọng cho tên lửa đẩy Space Launch System (SLS) và tàu Orion, đồng thời là bước đệm cho các sứ mệnh đổ bộ Mặt Trăng trong tương lai thuộc chương trình Artemis rộng lớn hơn. Chương trình Artemis, được NASA khởi động từ năm 2017, có mục tiêu thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng, tạo tiền đề cho các chuyến đi tới Sao Hỏa. Chuyến bay này đánh dấu lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, con người quay trở lại quỹ đạo Mặt Trăng kể từ sứ mệnh Apollo 17 năm 1972.

Bên cạnh thành tựu về khoảng cách, phi hành đoàn Artemis II còn ghi dấu ấn lịch sử về mặt đại diện. Phi hành gia Christina Koch đã trở thành người phụ nữ đầu tiên bay xa Trái Đất đến mức này, trong khi Victor Glover là người da màu đầu tiên và Jeremy Hansen là phi hành gia Canada đầu tiên thực hiện chuyến bay vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Chỉ huy Reid Wiseman cũng được ghi nhận là người lớn tuổi nhất đạt tới khoảng cách này. Đội ngũ này được cựu giám đốc NASA Bill Nelson mô tả là “phi hành đoàn của nhân loại”.

Trong quá trình bay lướt qua khu vực lân cận Mặt Trăng, tàu Orion đã tiếp cận bề mặt ở khoảng cách gần nhất là khoảng 6.550 km. Ở điểm tiếp cận gần nhất này, phi hành đoàn đã quan sát bằng mắt thường các đặc điểm bề mặt Mặt Trăng, bao gồm cả lòng chảo Orientale. Khi tàu bay qua phía xa của Mặt Trăng, liên lạc với Trái Đất bị gián đoạn trong khoảng thời gian nằm ngoài phạm vi của Mạng Không gian Sâu của NASA. Giai đoạn quan sát này kéo dài khoảng sáu giờ, trong đó phi hành đoàn đã sử dụng máy ảnh chuyên dụng để ghi lại dữ liệu khoa học.

Các hành động tri ân và cá nhân cũng được thực hiện trong sứ mệnh. Chỉ huy Reid Wiseman đặt tên một miệng núi lửa trên Mặt Trăng là 'Carroll' để tưởng nhớ người vợ quá cố của mình. Phi hành đoàn cũng mang theo một huy hiệu của sứ mệnh Apollo 8, được con trai của cố phi hành gia Jim Lovell trao tặng, người đã gửi thông điệp động viên tới phi hành đoàn trước khi ông qua đời vào tháng 8 năm 2025. Những hành động này tiếp nối di sản của các sứ mệnh Apollo.

Sự thành công của Artemis II trong việc thử nghiệm các hệ thống hỗ trợ sự sống và quy trình điều khiển trong không gian sâu là yếu tố then chốt cho các bước tiếp theo của chương trình. Chi phí phát triển tên lửa SLS đã vượt mốc 24 tỷ USD kể từ năm 2010, khiến chương trình phải đối mặt với những tranh cãi về tiến độ và ngân sách. Kết quả của chuyến bay này có ý nghĩa quyết định đối với mục tiêu đưa con người lên Mặt Trăng vào năm 2028.