Iran presenteert 10-puntenvoorstel aan VS met voorwaarden voor de Straat van Hormuz

Teheran heeft via Pakistaanse intermediairs een formeel 10-puntenvoorstel aan de Verenigde Staten overhandigd, waarbij een tijdelijk staakt-het-vuren wordt afgewezen ten gunste van een permanente beëindiging van het conflict onder Iraanse voorwaarden. Deze diplomatieke stap volgde op een kritieke deadline die door de Amerikaanse president Donald Trump was gesteld voor mogelijke luchtaanvallen. De kern van het Iraanse document, dat op maandag werd gerapporteerd, omvat de eis tot een volledig einde aan de vijandelijkheden, in tegenstelling tot een kortstondige wapenstilstand die in eerdere Amerikaanse voorstellen werd gesuggereerd.

De Iraanse staatspersbureau IRNA gaf aan dat de reactie volgde op recente militaire ontwikkelingen in de westelijke en centrale regio's van Iran en de vermeende mislukking van een Amerikaanse helikopteroperatie. De voorwaarden van Teheran omvatten expliciet het volledige opheffen van internationale sancties en een einde aan de militaire acties van Israël tegen Hezbollah in de regio. Een cruciaal onderdeel van het voorstel betreft de maritieme controle over de Straat van Hormuz, een vitale energieroute waarover een vijfde van de wereldwijde olie en vloeibaar gas passeert.

Iran stelt voor de facto blokkade van de Straat van Hormuz op te heffen, op voorwaarde dat aan zijn eisen wordt voldaan, en introduceert een specifiek financieel mechanisme. Dit mechanisme behelst het opleggen van een doorvoertarief van naar verluidt ongeveer $2 miljoen per schip, waarvan de opbrengsten gedeeld zouden worden met het Sultanaat Oman, met Iraanse inkomsten bestemd voor de wederopbouw van beschadigde infrastructuur. Eerdere diplomatieke pogingen, zoals de onderhandelingen die in april 2025 in Muscat, Oman, begonnen onder bemiddeling van onder andere Steve Witkoff voor de VS, legden de basis voor deze huidige fase.

President Donald Trump erkende in Washington D.C. de ontvangst van het Iraanse document, waarbij hij het bestempelde als een 'zeer significante stap', maar voegde eraan toe dat het 'niet goed genoeg' was om de huidige crisis op te lossen. Ambtenaren van het Witte Huis bevestigden dat de onderhandelingen actief bleven, maar dat de gestelde deadline voor Iran niet zou worden verlengd, ondanks dat Trump eerder de deadline had verschoven. De president herhaalde zijn dreigementen over massale vergeldingsaanvallen op Iraanse infrastructuur, zoals bruggen en elektriciteitscentrales, indien er geen akkoord zou worden bereikt voor de dinsdag gestelde uiterste termijn van 20:00 uur ET. Amerikaanse functionarissen uitten hun pessimisme over de mogelijkheid om de kloof in de onderhandelingen voor de deadline te dichten, met name met betrekking tot de heropening van de Straat van Hormuz.

De Iraanse diplomatieke actie, die de voorkeur geeft aan een definitieve beëindiging boven een staakt-het-vuren vanwege 'eerdere ervaringen', plaatst de onderhandelingen in een hoogspanningstijdperk. Terwijl de markt reageerde met een stijging van de goudprijs met 3,5% door risicoaversie, hangt de uiteindelijke escalatie of de-escalatie af van de reactie van Washington op dit gedetailleerde tegenvoorstel. Ondertussen riep een Iraanse functionaris jongeren op om menselijke kettingen rond elektriciteitscentrales te vormen ter bescherming tegen de gedreigde Amerikaanse aanvallen.