Nghiên cứu: Những "ông lớn" thời trang nhanh nào đang dẫn đầu về lượng rác thải

Một nghiên cứu thực địa gần đây được tiến hành tại 30 trung tâm tái chế dệt may đã tiết lộ những dữ liệu quan trọng về luồng rác thải trong ngành công nghiệp này. Phân tích cho thấy 49% lượng hàng dệt may được coi là không thể tái sử dụng có nguồn gốc từ các chuỗi bán lẻ thời trang nhanh lâu đời như Zara và H&M. Các phân tích về thị trường thứ cấp cũng xác nhận sự thống trị của những "ông lớn" cũ này. Ví dụ, trên một nền tảng bán lại phổ biến, có tới 61,8 triệu sản phẩm may mặc của Zara và 59,7 triệu sản phẩm của H&M, trong khi con số này của Shein chỉ là 21,8 triệu. Khối lượng khổng lồ hiện diện trên các nền tảng bán lại cho thấy người tiêu dùng đang mua sắm các mặt hàng này với số lượng cực lớn, và điều quan trọng là sức hút của chúng đối với người mua thường chỉ có tuổi thọ ngắn ngủi. Trong khi đó, các nhà điều hành thời trang siêu nhanh, chủ yếu là các công ty Trung Quốc như Shein và Temu, chỉ chiếm 5% lượng rác thải được phát hiện trong các kênh tiêu thụ thứ cấp này. Sự chênh lệch này chứng minh rằng lượng rác thải từ các thương hiệu thời trang nhanh thế hệ đầu trong các kênh đồ cũ được phân tích cao gấp 12 lần so với các đối thủ siêu nhanh. Nói cách khác, dù các thương hiệu siêu nhanh của Trung Quốc đã rút ngắn chu kỳ làm mới bộ sưu tập xuống còn 10–20 ngày nhờ các thuật toán và chuỗi cung ứng kỹ thuật số, nhưng kết quả nghiên cứu cho thấy chính sản lượng khổng lồ từ những cái tên dẫn đầu lâu đời mới là nguồn tạo ra phần lớn rác thải không thể sử dụng.

Bức tranh thống kê này đặt ra dấu hỏi cho các trọng tâm quy định và xã hội hiện nay. Dự luật chống thời trang nhanh đang được Ủy ban Hỗn hợp xem xét từ mùa thu năm 2025 do những thảo luận về tính tương thích với các tiêu chuẩn của Liên minh Châu Âu. Lệnh cấm tiêu hủy quần áo chưa bán được của EU, có hiệu lực từ ngày 19 tháng 7 năm 2026, nhằm mục đích buộc các công ty lớn phải tìm kiếm các giải pháp bền vững như tái chế hoặc tái sử dụng, thay vì đốt bỏ hoặc đưa ra bãi rác. Thượng viện Ý đã thông qua một dự luật thu phí hai euro đối với các gói hàng trị giá dưới 150 euro từ bên ngoài EU, một động thái nhắm trực tiếp vào Shein và Temu. Tuy nhiên, các nhóm vận động cho rằng việc chính giới chỉ tập trung sự chú ý vào các tân binh trực tuyến thực chất là một nước đi đánh lạc hướng khỏi vấn đề sản xuất dư thừa quy mô lớn đang bao trùm toàn bộ lĩnh vực. Họ khẳng định rằng sự phân chia khiên cưỡng giữa thời trang nhanh truyền thống và thời trang siêu nhanh là không đủ để giải quyết hiệu quả cuộc khủng hoảng, và việc chỉ tập trung vào những cái tên mới có thể làm lu mờ đóng góp đáng kể hơn vào vấn đề rác thải từ các tập đoàn khổng lồ đã bám rễ lâu nay.

Các nhà hoạt động môi trường nhấn mạnh sự cần thiết cấp bách của một hệ thống quy định toàn diện cho toàn bộ phân khúc ngành nhằm hạn chế các tác động tiêu cực liên tục về môi trường và xã hội. Ngành công nghiệp thời trang nói chung chịu trách nhiệm cho 8–10% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính toàn cầu, vượt qua cả ngành hàng không và vận tải biển cộng lại. Điều này khẳng định rằng để đạt được tính tuần hoàn thực sự và giảm bớt dấu chân sinh thái, cần có một cách tiếp cận tổng thể tác động lên toàn bộ chuỗi sản xuất, thay vì chỉ nhắm vào những mắt xích mới nhất.