Badanie: którzy gracze fast fashion przodują w produkcji odpadów

Niedawne badanie terenowe przeprowadzone w trzydziestu centrach recyklingu tekstyliów dostarczyło istotnych danych na temat przepływu odpadów w tej branży. Analiza wykazała, że 49% tekstyliów uznanych za niezdatne do ponownego użycia pochodzi z ugruntowanych sieci handlowych typu fast fashion, takich jak Zara i H&M. Dominację rynkowych weteranów potwierdza również analiza rynku wtórnego. Przykładowo, na jednej z popularnych platform odsprzedażowych wystawionych jest 61,8 miliona sztuk odzieży marki Zara i 59,7 miliona sztuk H&M, podczas gdy liczba produktów Shein wynosi 21,8 miliona. Tak ogromna podaż na platformach odsprzedażowych świadczy o tym, że konsumenci kupują te produkty w masowych ilościach, a co kluczowe – ich atrakcyjność dla nabywcy jest bardzo krótkotrwała. Jednocześnie na operatorów ultra-fast fashion, głównie chińskie firmy takie jak Shein i Temu, przypada zaledwie 5% odpadów trafiających do wtórnych kanałów sprzedaży. Ta rozbieżność pokazuje, że wolumen odpadów generowanych przez pierwszą generację marek fast fashion w analizowanych kanałach z drugiej ręki jest dwunastokrotnie wyższy niż w przypadku ich ultraszybkich konkurentów. Oznacza to, że choć chińskie marki ultra-fast fashion skróciły cykl odświeżania kolekcji do 10–20 dni dzięki algorytmom i cyfrowym łańcuchom dostaw, to – jak wynika z badania – właśnie nakłady produkowane przez dotychczasowych liderów stanowią główną masę niezdatnych do użytku odpadów.

Powyższy obraz statystyczny podaje w wątpliwość obecne priorytety regulacyjne i społeczne. Ustawa wymierzona w szybką modę jest rozpatrywana przez komisję wspólną od jesieni 2025 roku ze względu na dyskusje dotyczące zgodności z normami Unii Europejskiej. Unijny zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży, wchodzący w życie 19 lipca 2026 roku, ma zobligować duże firmy do poszukiwania zrównoważonych rozwiązań, takich jak recykling czy ponowne wykorzystanie, zamiast spalania lub składowania na wysypiskach. Włoski Senat zatwierdził projekt ustawy wprowadzającej opłatę w wysokości dwóch euro od paczek o wartości poniżej 150 euro wysyłanych spoza UE, co jest wymierzone bezpośrednio w Shein i Temu. Grupy lobbingowe przekonują jednak, że uwaga polityczna skupiona wyłącznie na najnowszych graczach internetowych służy jedynie odwróceniu uwagi od szerszego problemu nadprodukcji, który dotyczy całego sektora. Podkreślają one, że sztuczny podział na tradycyjne fast fashion i ultra-fast fashion nie pozwala na skuteczne rozwiązanie kryzysu, a koncentracja na nowych podmiotach może sprawić, że zignorowany zostanie znacznie większy udział rynkowych gigantów w narastaniu problemu odpadów.

Aktywiści ekologiczni podkreślają pilną potrzebę wprowadzenia kompleksowych regulacji obejmujących cały segment branży, aby ograniczyć postępujące skutki środowiskowe i społeczne. Przemysł modowy jako całość odpowiada za 8–10% światowej emisji gazów cieplarnianych, co przewyższa łączne wyniki lotnictwa i żeglugi. To uwydatnia fakt, że osiągnięcie realnej cyrkularności i zmniejszenie śladu ekologicznego wymaga kompleksowego podejścia obejmującego cały łańcuch produkcyjny, a nie tylko jego najnowsze ogniwa.