Onderzoek: welke fast-fashionbedrijven produceren het meeste afval?

Een recent veldonderzoek in dertig textielrecyclingcentra heeft belangrijke gegevens opgeleverd over de afvalstromen binnen de sector. Uit de analyse blijkt dat 49% van het textiel dat ongeschikt is voor hergebruik, afkomstig is van gevestigde fast-fashionketens zoals Zara en H&M. Ook analyses van de secundaire markt bevestigen de dominantie van deze traditionele spelers. Zo zijn er op een populair wederverkoopplatform 61,8 miljoen kledingstukken van Zara en 59,7 miljoen van H&M te vinden, terwijl het aantal items van Shein op 21,8 miljoen blijft steken. Dit enorme aanbod op tweedehandsplatforms toont aan dat consumenten deze producten in gigantische hoeveelheden aanschaffen, maar – en dat is essentieel – dat de aantrekkingskracht van deze kleding slechts van korte duur is. Tegelijkertijd zijn ultra-fast-fashionbedrijven, voornamelijk Chinese spelers zoals Shein en Temu, verantwoordelijk voor slechts 5% van het afvalvolume dat in deze secundaire kanalen wordt aangetroffen. Dit verschil laat zien dat de hoeveelheid afval van de eerste generatie fast-fashionmerken in de geanalyseerde tweedehandskanalen twaalf keer hoger ligt dan die van hun ultra-fast-concurrenten. Dus hoewel Chinese ultra-fast-fashionmerken de collectiecyclus met behulp van algoritmen en digitale toeleveringsketens hebben verkort tot 10 à 20 dagen, toont het onderzoek aan dat juist de volumes van de oude marktleiders de hoofdmassa van het onbruikbare afval vormen.

Dit statistische beeld stelt de huidige focus van regelgevers en het publiek ter discussie. Sinds het najaar van 2025 buigt een paritaire commissie zich over een wet tegen fast fashion, waarbij de discussie vooral draait om de verenigbaarheid met de normen van de Europese Unie. Het EU-verbod op het vernietigen van onverkochte kleding, dat op 19 juli 2026 van kracht wordt, moet grote bedrijven verplichten om duurzame oplossingen zoals recycling of hergebruik te zoeken, in plaats van artikelen te verbranden of te storten. De Italiaanse Senaat heeft inmiddels een wetsvoorstel aangenomen voor een heffing van twee euro op pakketjes van buiten de EU met een waarde van minder dan 150 euro, een maatregel die specifiek gericht is op Shein en Temu. Belangenorganisaties stellen echter dat de politieke aandacht voor uitsluitend de nieuwste online spelers dient als bliksemafleider voor het veel grotere probleem van overproductie in de gehele sector. Zij benadrukken dat het kunstmatige onderscheid tussen traditionele fast fashion en ultra-fast fashion niet volstaat om de crisis effectief aan te pakken, en dat de focus op nieuwkomers de aanzienlijke bijdrage van gevestigde giganten aan de afvalberg over het hoofd ziet.

Milieuactivisten onderstrepen de dringende behoefte aan allesomvattende regelgeving voor de hele sector om de aanhoudende ecologische en sociale gevolgen in te dammen. De mode-industrie als geheel is verantwoordelijk voor 8 tot 10% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, wat meer is dan de luchtvaart en de scheepvaart samen. Dit onderstreept dat voor het bereiken van echte circulariteit en het verkleinen van de ecologische voetafdruk een integrale aanpak nodig is die de gehele productieketen raakt, en niet alleen de nieuwste schakels daarvan.