Chuyến thám hiểm khẩn cấp tới sông băng Thwaites để thu thập dữ liệu về tình trạng tan băng tăng tốc

Một đội ngũ quốc tế gồm gần 40 chuyên gia đã khởi động sứ mệnh cấp bách tới sông băng Thwaites, thường được mệnh danh là “Sông băng Ngày tận thế”. Đoàn thám hiểm đã rời New Zealand vào đầu tháng 1 năm 2026, sử dụng tàu nghiên cứu Hàn Quốc mang tên “Araon”. Mục tiêu chính của chuyến đi này là thu thập những dữ liệu quan trọng về sự phân rã nhanh chóng của sông băng, vốn đang đặt ra mối đe dọa đáng kể đối với mực nước biển toàn cầu.

Khối băng khổng lồ này có diện tích tương đương với Vương quốc Anh. Nếu Thwaites hoàn toàn biến mất, mực nước Đại dương Thế giới có thể dâng lên ít nhất 60 centimet. Trong kịch bản tồi tệ nhất, mức tăng này có thể lên tới 3 đến 5 mét. Hiện tại, sông băng Thwaites đã đóng góp khoảng 4% vào tổng lượng nước biển dâng trên toàn cầu. Những phát hiện gần đây vào năm 2025 đã chỉ ra rằng sự phân mảnh của thềm băng phía Đông đang diễn ra nhanh hơn dự kiến, điều này nhấn mạnh tính thời sự của sứ mệnh hiện tại nhằm tinh chỉnh các dự báo tương lai.

Nhiệm vụ trọng tâm của đoàn thám hiểm là khoan hoặc dùng nhiệt để xuyên qua hàng trăm mét băng nhằm lắp đặt các cảm biến tại khu vực đường tiếp xúc quan trọng. Đây là nơi sông băng tiếp xúc trực tiếp với đáy biển. Các thiết bị đo đạc này sẽ cung cấp thông tin liên tục và trực tiếp về nhiệt độ, độ mặn và tốc độ dòng chảy. Đội ngũ dự kiến sẽ làm việc dưới điều kiện khắc nghiệt của Nam Cực trong khoảng một tháng, hoạt động trong khu vực mà băng di chuyển với tốc độ xấp xỉ chín mét mỗi ngày.

Để nắm bắt được tình trạng của vùng nước bên dưới thềm băng, các nhà khoa học sẽ triển khai thiết bị điều khiển từ xa có tên là Icefin. Thiết bị này được trang bị các cảm biến đo độ dẫn điện, nhiệt độ và độ sâu (CTD), máy đo dòng chảy Doppler âm học, cùng với máy đo độ sâu đa tia. Ngoài ra, phao đo đại dương cũng sẽ được sử dụng để giám sát trong suốt một năm. Đặc biệt, radar dò pha mặt đất (ApRES) sẽ được huy động để kiểm soát tốc độ tan chảy ở phần đáy sông băng.

Chương trình Hợp tác Quốc tế về Sông băng Thwaites (ITGC) đang nỗ lực để có được bức tranh rõ ràng hơn về tương lai của sông băng trong 100 năm tới. Lý do là sự sụp đổ của nó có thể dẫn đến việc mất ổn định của một phần đáng kể của Dải băng Tây Nam Cực. Các nhà nghiên cứu đặc biệt lo ngại về việc các dòng hải lưu ấm đang tích cực xói mòn phần chân của sông băng, từ đó kích hoạt sự hình thành các vết nứt và hốc rỗng. Các nhà khoa học từ Đại học California, Irvine trước đây đã phát hiện ra rằng các xoáy nước ngầm mạnh mẽ đang làm tan chảy sông băng từ bên dưới một cách dữ dội, cơ chế này có thể chiếm tới 20% tổng lượng tan chảy dưới đáy biển trong khu vực. Việc bỏ qua các quá trình này trong các mô hình khí hậu hiện tại có thể dẫn đến việc đánh giá thấp các rủi ro thực tế.

Dữ liệu thu thập được sẽ được tích hợp vào các mô hình sông băng nhằm đưa ra những dự báo chính xác hơn về khả năng đóng góp của sông băng này vào việc dâng cao mực nước biển. Đây là thông tin vô cùng quan trọng đối với các cộng đồng ven biển trên toàn thế giới, giúp họ có sự chuẩn bị kịp thời.