Dringende Missie naar Thwaitesgletsjer voor Dataverzameling over Versneld IJsmol

Een internationale ploeg van ongeveer veertig deskundigen is halverwege januari 2026 vanuit Nieuw-Zeeland vertrokken voor een spoedmissie naar de Thwaitesgletsjer. Dit ijsgebied staat ook wel bekend als de 'Doemdaggletsjer'. Het onderzoeksschip van Zuid-Korea, de 'Araon', dient als hun uitvalsbasis. Het hoofddoel van deze onderneming is het verzamelen van cruciale informatie over de snelle desintegratie van de gletsjer, een fenomeen dat een serieuze bedreiging vormt voor de wereldwijde zeespiegelstijging.

De ijsmassa van Thwaites is qua omvang vergelijkbaar met het Verenigd Koninkrijk. Mocht deze gletsjer volledig verdwijnen, dan kan de zeespiegel minstens 60 centimeter stijgen. In een worstcasescenario loopt die stijging op tot wel 3 tot 5 meter. De Thwaitesgletsjer is momenteel al verantwoordelijk voor circa 4 procent van de totale stijging van de zeespiegel. Recente bevindingen uit 2025 wezen op een snellere fragmentatie van de Oostelijke ijsplateau dan aanvankelijk werd aangenomen. Dit onderstreept des te meer de urgentie van de huidige expeditie om toekomstige projecties nauwkeuriger te maken.

De kernactiviteit van deze expeditie behelst het boren of smelten van honderden meters ijs om sensoren te plaatsen in de kritieke zone van de 'grounding line'. Dit is de plek waar de gletsjer in contact komt met de zeebodem. Deze meetinstrumenten zullen continu directe data leveren over de temperatuur, het zoutgehalte en de stromingssnelheden van het water. Het team is van plan om ongeveer een maand onder de barre Antarctische omstandigheden door te brengen, opererend in een gebied waar het ijs zich met een snelheid van ruwweg negen meter per dag verplaatst.

Om inzicht te krijgen in de watercondities onder het ijsplateau, zal de bemanning gebruikmaken van de op afstand bestuurde onderwaterrobot Icefin. Dit vaartuig is uitgerust met CTD-sensoren (geleidbaarheid-temperatuur-diepte), een akoestische Doppler-stroommeter en een multibeam echolood. Daarnaast worden oceanische boeien ingezet voor monitoring gedurende een heel jaar. Voor het meten van de smeltvoet aan de onderkant wordt ook een grond-gebaseerde fasegevoelige radar (ApRES) ingezet.

Het International Thwaites Glacier Collaboration (ITGC) streeft ernaar een helderder beeld te schetsen van de toekomst van de gletsjer voor de komende honderd jaar. De instorting van Thwaites zou namelijk een aanzienlijk deel van het West-Antarctische ijsdek kunnen destabiliseren. Onderzoekers maken zich zorgen over de warme oceaantromen die actief de basis van de gletsjer uithollen, wat leidt tot de vorming van scheuren en holtes. Wetenschappers van de Universiteit van Californië, Irvine, ontdekten eerder al dat krachtige onderzeese wervelingen de gletsjer intensief van onderaf smelten; dit mechanisme zou tot wel 20 procent van de totale onderzeese smelt in de regio kunnen verklaren. Als deze processen niet adequaat worden meegenomen in de huidige klimaatmodellen, kan dit leiden tot een onderschatting van de werkelijke risico's.

De verzamelde gegevens zullen worden geïntegreerd in de bestaande ijsmodellen. Dit is essentieel om de potentiële bijdrage van de gletsjer aan de zeespiegelstijging nauwkeuriger te kunnen voorspellen. Deze nauwkeurigheid is van levensbelang voor kustgemeenschappen over de gehele wereld.