Pilna misja badawcza do lodowca Thwaitesa: Zbieranie danych o przyspieszonym topnieniu

Międzynarodowy zespół, liczący blisko 40 ekspertów, rozpoczął pilną wyprawę naukową w kierunku lodowca Thwaitesa, zwanego często „Lodowcem Sądu Ostatecznego”. Misja ta wystartowała na początku stycznia 2026 roku z Nowej Zelandii, a badacze udali się na Antarktydę na pokładzie południowokoreańskiego statku „Araon”. Głównym celem tej ekspedycji jest pozyskanie kluczowych informacji na temat gwałtownej dezintegracji lodowca, która stanowi poważne zagrożenie dla globalnego poziomu mórz.

Powierzchnia tego masywu lodowego jest porównywalna z obszarem Wielkiej Brytanii. Całkowite zniknięcie Thwaitesa mogłoby podnieść poziom oceanów o co najmniej 60 centymetrów, a w najgorszym możliwym scenariuszu nawet o 3 do 5 metrów. Już teraz lodowiec Thwaites przyczynia się do globalnego wzrostu poziomu morza w około 4 procentach. Ostatnie ustalenia, opublikowane w 2025 roku, wykazały, że fragmentacja Wschodniego Szelfu Lodowego postępuje szybciej, niż przewidywano, co dodatkowo uwydatnia wagę obecnej misji dla kalibracji przyszłych prognoz.

Sednem tej operacji jest dotarcie do krytycznej strefy styku lodowca z dnem morskim, czyli linii uziemienia. W tym celu naukowcy planują przewiercić lub przepalić setki metrów lodu, aby zainstalować tam czujniki. Te urządzenia będą nieprzerwanie mierzyć kluczowe parametry, takie jak temperatura wody, zasolenie oraz tempo ruchu lodu. Badacze zamierzają spędzić pod lodowym sklepieniem Antarktydy około miesiąca. Pracują oni w obszarze, gdzie lód przemieszcza się w tempie około dziewięciu metrów na dobę – to prawdziwy wyścig z czasem.

Aby uzyskać szczegółowe dane dotyczące warunków wodnych znajdujących się pod lodowym szelfem, zespół wykorzysta zdalnie sterowany pojazd podwodny o nazwie Icefin. Wyposażony jest on w sensory CTD (przewodność-temperatura-głębokość), miernik prądów metodą Dopplera oraz echosondę wielowiązkową. Ponadto, do monitorowania w perspektywie rocznej zostaną rozmieszczone boje oceaniczne. Kluczowe znaczenie będzie miał także naziemny radar fazowy (ApRES), który posłuży do precyzyjnego kontrolowania tempa topnienia od spodu.

Międzynarodowa Współpraca na Rzecz Lodowca Thwaitesa (ITGC) dąży do uzyskania bardziej klarownej wizji przyszłości tego lodowca na najbliższe stulecie. Jego załamanie może bowiem doprowadzić do destabilizacji znacznej części Zachodniego Lądolodu Antarktycznego. Naukowcy są głęboko zaniepokojeni faktem, że ciepłe prądy oceaniczne aktywnie podmywają podstawę lodowca, co sprzyja powstawaniu pęknięć i rozległych jam. Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine już wcześniej wykazali, że potężne podwodne wiry intensywnie topią lód od spodu, co może odpowiadać nawet za 20 procent całkowitego topnienia podwodnego w tym regionie. Ignorowanie tych mechanizmów w obecnych modelach klimatycznych może prowadzić do niedoszacowania realnego ryzyka.

Zebrane dane zostaną następnie zintegrowane z istniejącymi modelami glacjologicznymi. Ma to na celu zapewnienie znacznie dokładniejszego przewidywania potencjalnego wkładu lodowca Thwaitesa w przyszły wzrost poziomu morza. Jest to informacja o fundamentalnym znaczeniu dla społeczności zamieszkujących obszary przybrzeżne na całym świecie, które muszą przygotować się na nadchodzące zmiany.