Cá Voi Sát Thủ và Cá Heo Hợp Tác Săn Cá Hồi Ngoài Khơi British Columbia

Một hiện tượng sinh thái học phi thường đang được ghi nhận ngoài khơi vùng biển British Columbia, Canada, nơi các nhà khoa học chứng kiến sự cộng tác săn mồi có chủ đích giữa cá voi sát thủ cư trú phương Bắc và cá heo trắng sườn Thái Bình Dương. Phát hiện này, được công bố trên tạp chí Scientific Reports vào ngày 11 tháng 12, thách thức những quan niệm truyền thống về sự tương tác giữa các loài săn mồi đỉnh cao này, vốn thường được cho là chỉ tồn tại trong khuôn khổ săn mồi hoặc đối kháng. Nghiên cứu, có sự tham gia của các tổ chức như Đại học British Columbia và Đại học Dalhousie, đã cung cấp bằng chứng cụ thể về một liên minh liên loài hiếm có trong tự nhiên.

Cá voi sát thủ, với chế độ ăn gần như chuyên biệt vào cá hồi Chinook trưởng thành—một loài đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng—dường như đang tận dụng lợi thế từ những người bạn đồng hành nhỏ bé hơn. Các nhà nghiên cứu đã thu thập dữ liệu đa chiều, bao gồm việc gắn thẻ hút trên mình cá voi sát thủ và sử dụng hình ảnh từ máy bay không người lái, để làm sáng tỏ động lực phức tạp này. Dữ liệu thu thập được cho thấy 25 trường hợp cá voi sát thủ điều chỉnh lộ trình săn mồi để bám theo đàn cá heo trong các lần lặn tìm kiếm thức ăn. Điều này củng cố giả thuyết rằng cá heo đang đóng vai trò là những trinh sát dưới nước, xác định vị trí các đàn cá hồi mà cá voi khó tiếp cận hơn. Dữ liệu âm thanh gợi ý rằng cả hai loài có thể đang nghe lén tín hiệu định vị bằng tiếng vang của nhau để tối ưu hóa việc tìm kiếm con mồi.

Sự phối hợp này đặc biệt quan trọng khi quần thể cá hồi Chinook đang suy giảm, đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì nguồn thức ăn cho cá voi sát thủ di trú phương Bắc. Một khía cạnh quan trọng khác của sự hợp tác này là sự phân chia lợi ích sau khi săn mồi thành công. Khi cá voi sát thủ hạ gục và xé nhỏ những con cá hồi Chinook lớn, cá heo trắng sườn Thái Bình Dương được quan sát thấy đang kiếm ăn từ những phần thức ăn thừa rơi vãi. Sự khoan dung đáng chú ý này từ phía cá voi sát thủ là một điểm nhấn, bởi chúng thường rất hung dữ và bảo vệ con mồi của mình khỏi các loài khác.

Bà Sarah Fortune, tác giả chính của nghiên cứu và là nhà khoa học biển tại Đại học Dalhousie, bày tỏ sự ngạc nhiên trước việc cá voi sát thủ dường như không hề tỏ ra khó chịu với sự hiện diện của cá heo trong bữa ăn. Các nhà khoa học đã loại trừ các giả thuyết đơn giản hơn như cá heo chỉ tìm kiếm sự bảo vệ, vì cá voi sát thủ là loài săn mồi đỉnh cao. Thay vào đó, mối quan hệ này được kết luận là một sự sắp xếp mang lại lợi ích chung: cá voi có được lợi thế tìm kiếm vượt trội nhờ sự dẫn đường của cá heo, trong khi cá heo nhận được nguồn thức ăn dồi dào từ những con mồi quá lớn so với khả năng săn bắt độc lập của chúng.

Sự tương tác này khác biệt rõ rệt so với các ghi nhận trước đây về hành vi của cá voi sát thủ, vốn nổi tiếng là loài săn mồi đơn độc hoặc theo nhóm gia đình chặt chẽ. Việc cá voi sát thủ cư trú phương Bắc, vốn chuyên ăn cá hồi Chinook, chấp nhận sự hiện diện của cá heo cho thấy một sự linh hoạt trong hành vi chưa từng được ghi nhận. Sự hợp tác này có thể là một phản ứng tiến hóa đối với áp lực nguồn cung cấp cá hồi Chinook đang bị đe dọa, nơi việc tăng số lượng cá thể tìm kiếm thức ăn sẽ nâng cao cơ hội thu được bữa ăn cho mỗi thành viên tham gia. Phát hiện này mở ra một chương mới trong việc nghiên cứu về sự giao tiếp và cộng tác liên loài trong môi trường biển sâu.