Nghiên cứu khẳng định khả năng phản hồi ý nghĩa từ ngữ của chó thông qua bảng âm thanh

Bộ phim tài liệu "NOVA" gần đây đã làm dấy lên sự quan tâm mạnh mẽ đối với khả năng của loài chó trong việc sử dụng bảng âm thanh để truyền đạt nhu cầu cá nhân. Sự kiện này đã mở ra những hướng đi mới cho cộng đồng khoa học trong việc khám phá sâu hơn về nhận thức của loài chó thông qua các công cụ hỗ trợ.

Lĩnh vực này được gọi là Giao tiếp Liên loài Tăng cường (AIC), đang phát triển nhanh chóng khi hàng ngàn chủ nuôi trên khắp thế giới bắt đầu huấn luyện thú cưng của mình. Các nghiên cứu quy mô lớn hiện đang được dẫn dắt bởi Tiến sĩ Federico Rossano từ Đại học California, San Diego và Tiến sĩ Amalia Bastos từ Đại học Johns Hopkins.

Theo các kết quả công bố trên tạp chí PLOS ONE vào tháng 8 năm 2024, chó được huấn luyện có thể phản ứng chính xác với các từ ngữ cụ thể. Điều này xảy ra bất kể từ đó được nói trực tiếp bằng lời hay được kích hoạt thông qua việc nhấn nút trên một thiết bị điện tử.

Nghiên cứu cho thấy vật nuôi thể hiện hành vi phù hợp với ngữ cảnh khi nghe các từ liên quan đến "thức ăn", "chơi" hoặc "đi ra ngoài". Phản ứng này vẫn nhất quán ngay cả khi người phát âm là một người lạ, cho thấy chó thực sự chú trọng vào ý nghĩa của từ thay vì chỉ quan sát ngôn ngữ cơ thể của chủ nhân.

Các thí nghiệm bao gồm sự tham gia trực tiếp của 30 chú chó cùng một dự án khoa học cộng đồng với 29 chủ nuôi đã xác nhận tính hiệu quả của các từ như "chơi" và "ngoài trời". Một phân tích mở rộng trên dữ liệu từ 152 chú chó khác cũng chứng minh rằng việc nhấn nút không phải là hành động ngẫu nhiên hay bắt chước đơn thuần.

Các nhà khoa học đã phát hiện ra những tổ hợp nút bấm đôi được sử dụng thường xuyên hơn mức bình thường, minh chứng cho ý định biểu đạt mong muốn rõ rệt. Những sự kết hợp có ý nghĩa như "ngoài trời" cộng với "đi vệ sinh", hoặc "thức ăn" đi kèm với "nước uống" cho thấy tính toán trong hành vi của vật nuôi.

Tuy nhiên, các chuyên gia như Giáo sư Arik Kershenbaum từ Đại học Cambridge vẫn giữ quan điểm thận trọng về vấn đề này. Ông cho rằng mặc dù chó có thể hình thành các mối liên kết hiệp hội mạnh mẽ, nhưng chúng có thể chưa thực sự hiểu được bản chất trừu tượng của ngôn ngữ theo cách của con người.

Công trình của Tiến sĩ Rossano cùng các cộng sự như Zachary N. Houghton từ Đại học California, Davis và Lucas Naranjo từ CleverPet, Inc. là bước đi tiên phong trong dự án nghiên cứu thú cưng dài hạn lớn nhất thế giới. Bộ phim tài liệu "Can Dogs Talk?" với sự tham gia của Rossano đã được phát sóng trên PBS vào ngày 4 tháng 2 năm 2026, hứa hẹn thắt chặt thêm mối quan hệ giữa người và chó.