Nghiên cứu Tây Ban Nha: Kích thích Vi mô Vỏ não Khôi phục Một phần Thị lực Tự nhiên ở Bệnh nhân Mù

Các nhà nghiên cứu Tây Ban Nha công bố phát hiện quan trọng vào năm 2026 liên quan đến một bệnh nhân bị mù hoàn toàn do tổn thương không thể phục hồi của dây thần kinh thị giác. Sau khi tham gia một thử nghiệm lâm sàng sử dụng phương pháp kích thích điện vi mô trực tiếp vào vỏ não thị giác, người này đã lấy lại được một phần thị lực tự nhiên. Phát hiện này có ý nghĩa sâu sắc vì nó mở ra tia hy vọng cho việc phục hồi thị giác trong những trường hợp từng bị coi là bất khả thi, đồng thời chứng minh tính mềm dẻo thần kinh đáng ngạc nhiên của bộ não người trưởng thành nhiều năm sau chấn thương nghiêm trọng.

Thông điệp cốt lõi của nghiên cứu là việc kích thích điện, ban đầu chỉ nhằm mục đích đánh giá một bộ phận giả thị giác vỏ não, đã vô tình kích hoạt sự phục hồi tự phát của thị giác tự nhiên ở một người đã bị mù hơn ba năm. Điều này cho thấy tiềm năng phục hồi của não bộ người lớn lớn hơn nhiều so với nhận định trước đây. Nghiên cứu được thực hiện bởi các chuyên gia thuộc CIBER (CIBER-BBN) và Đại học Miguel Hernández de Elche (UMH) tại Alicante, Tây Ban Nha. UMH, thành lập năm 1996, là một trường đại học công lập tập trung vào nghiên cứu đa ngành, bao gồm cả đơn vị Kỹ thuật Thần kinh Y sinh (nBio) do Tiến sĩ Eduardo Fernández Jover điều phối.

Mục tiêu ban đầu của thử nghiệm là tạo ra các nhận thức thị giác nhân tạo, gọi là thể sáng, thông qua việc kích thích trực tiếp vùng xử lý thị giác của não bộ, nhằm đánh giá tính an toàn và khả năng khả thi của một bộ phận giả thị giác vỏ não. Tình nguyện viên tham gia, người bị bệnh lý thần kinh thị giác thiếu máu cục bộ phía trước hai bên, đã bắt đầu nhận biết ánh sáng và chuyển động chỉ hai ngày sau phẫu thuật. Người này có khả năng mô tả vị trí cánh tay của các nhà nghiên cứu và phân biệt được các 'bóng chuyển động', một thành tựu đáng chú ý.

Sự cải thiện thị giác này diễn ra một cách tự phát và bền vững, ngay cả sau khi thiết bị cấy ghép trong vỏ não đã được loại bỏ về mặt vật lý. Tiến sĩ Eduardo Fernández Jover nhấn mạnh rằng mục tiêu ban đầu không phải là khôi phục thị giác tự nhiên, làm nổi bật tính bất ngờ của kết quả. Công trình được đăng tải trên tạp chí Brain Communications, gợi ý rằng bộ não người trưởng thành sở hữu khả năng phục hồi lớn hơn so với suy nghĩ truyền thống, ngay cả sau một thời gian dài tổn thương dây thần kinh thị giác không thể khắc phục.

Bệnh nhân đã trải qua quá trình huấn luyện thị giác hàng ngày để đánh giá khả năng nhận biết ánh sáng và các nhiệm vụ phức tạp hơn ngày càng tăng. Các đánh giá điện sinh lý, bao gồm đo lường các điện thế gợi thị giác, cho thấy sự phục hồi chức năng khách quan trong vỏ não, tương ứng với khả năng phân biệt hình dạng và cải thiện sự phối hợp tay-mắt của bệnh nhân. Khám phá này mở ra cánh cửa hy vọng cho việc phát triển các liệu pháp kích hoạt thị giác còn sót lại, có khả năng thông qua các phương pháp không phẫu thuật trong tương lai dựa trên các nguyên tắc của tính mềm dẻo thần kinh.