Hiszpańscy Naukowcy Obserwują Nieoczekiwane Odzyskanie Widzenia po Stymulacji Kory Wzrokowej

Hiszpańscy naukowcy odnotowali w 2026 roku częściowe przywrócenie naturalnego widzenia u pacjenta całkowicie niewidomego z powodu nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego. Osiągnięcie to miało miejsce podczas badania klinicznego, którego pierwotnym celem była ocena możliwości generowania sztucznych percepcji wizualnych, czyli fosfenów, za pomocą korowej protezy wzrokowej, a nie odtworzenie naturalnego wzroku.

Specjaliści z CIBER-BBN (Centrum Badań Biomedycznych w Dziedzinie Bioinżynierii, Biomateriałów i Nanomedycyny) we współpracy z Uniwersytetem Miguela Hernándeza w Elche (UMH) wszczepili ochotnikowi matrycę 100 mikroelektrod do pierwotnej kory wzrokowej. Urządzenie miało dostarczać impulsy elektryczne w celu wywołania fosfenów. Pacjent, który stracił wzrok w wyniku obustronnej przedniej niedrożności tętnicy wzrokowej, zaczął zgłaszać dostrzeganie świateł i ruchów zaledwie dwa dni po operacji, będąc jeszcze hospitalizowanym.

Uczestnik badania był w stanie opisywać położenie badaczy i rozróżniać „poruszające się cienie”, co stanowiło nieoczekiwane odzyskanie naturalnego widzenia po ponad trzech latach całkowitej ciemności. Co istotne, ta poprawa była spontaniczna, utrzymywała się i nie ustąpiła nawet po chirurgicznym usunięciu wszczepionego implantu. Odkrycie, opublikowane w czasopiśmie „Brain Communications”, sugeruje, że dorosły mózg może wykazywać większy potencjał neuroplastyczności i regeneracji, niż wcześniej zakładano, nawet długo po poważnym urazie nerwu wzrokowego.

Dr Eduardo Fernández Jover, główny badacz, podkreślił nieprzewidziany charakter rezultatu, wskazując, że pierwotny cel koncentrował się na wykazaniu wykonalności neuroprotezy do przywrócenia ograniczonego wzroku. Po operacji pacjent uczestniczył w codziennych sesjach treningu wzrokowego, mających na celu ocenę percepcji światła, lokalizacji przestrzennej i wykrywania ruchu. Neurolog dr Arantxa Alfaro Sáez zauważyła, że poprawa widzenia po uszkodzeniu nerwu wzrokowego po tak długim okresie jest zjawiskiem wyjątkowo rzadkim, ponieważ wcześniejsze przypadki dotyczyły zazwyczaj pierwszych miesięcy po urazie.

To osiągnięcie otwiera nową perspektywę dla terapii aktywujących szczątkowe widzenie, potencjalnie poprzez przyszłe, nieinwazyjne metody stymulacji mózgu, bazujące na zasadach neuroplastyczności. Badania te wpisują się w szerszy kontekst wykorzystania interfejsów mózg-komputer i rzeczywistości wirtualnej w neurorehabilitacji, co stanowi obiecujący kierunek dla przyszłych interwencji przywracających funkcje sensoryczne.