Spaanse Onderzoekers Melden Gedeeltelijk Zichtherstel Bij Blind Patiënt Na Corticale Microstimulatie

Onderzoekers in Spanje hebben in 2026 een significante klinische observatie gerapporteerd: een patiënt die leed aan totale blindheid door onherstelbare schade aan de oogzenuw, ervoer een gedeeltelijk herstel van natuurlijk zicht na deelname aan een studie met elektrische microstimulatie van de visuele cortex. Deze bevinding is van belang omdat het een potentieel traject biedt voor het herstellen van zicht in gevallen die voorheen als onbehandelbaar werden beschouwd, en het illustreert een onverwachte mate van neuroplasticiteit in het volwassen brein, zelfs jaren na ernstig letsel.

De centrale uitkomst van de studie was dat elektrische stimulatie, oorspronkelijk ingezet om kunstmatige visuele waarnemingen of fantoombeelden te genereren, onverwacht leidde tot het spontane herstel van natuurlijk zicht bij de proefpersoon, die al meer dan drie jaar blind was. De bevindingen werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Brain Communications. Hoofdonderzoeker Dr. Eduardo Fernández Jover, directeur van het Bioengineering Instituut van de UMH, benadrukte dat het oorspronkelijke doel van het experiment niet het herstellen van natuurlijk zicht was, wat de onverwachte aard van de uitkomst onderstreept. De studie werd uitgevoerd door personeel van het CIBER (CIBER-BBN) en het Bio-engineering, Biomaterialen en Nanogeneeskunde-netwerk, in samenwerking met de Miguel Hernández Universiteit van Elche (UMH) in Alicante, Spanje.

Het initiële experiment beoogde de evaluatie van een corticale visuele prothese door het opwekken van fantoombeelden, wat eenvoudige licht- of vormpercepties zijn die ontstaan door stimulatie van de visuele verwerkingszone van de hersenen. De vrijwilliger leed aan bilaterale anterieure ischemische optische neuropathie, een aandoening veroorzaakt door een gebrek aan bloedtoevoer naar de oogzenuw. Opmerkelijk genoeg begon de proefpersoon slechts twee dagen na de operatie, nog tijdens het ziekenhuisverblijf, lichtflitsen en bewegingen waar te nemen. De patiënt kon de positie van armen van onderzoekers beschrijven en 'bewegende schaduwen' onderscheiden; deze visuele verbetering bleek spontaan en duurzaam, zelfs nadat het intracorticale implantaat fysiek was verwijderd.

Neurologe Arantxa Alfaro Sáez van het Hospital de la Vega Baja de Orihuela merkte op dat visueel herstel na zo'n lange periode van blindheid hoogst ongebruikelijk is, aangezien herstel na ernstige oogzenuwschade zich doorgaans binnen de eerste maanden na het letsel voordoet. De patiënt onderging dagelijkse visuele training om de lichtperceptie en steeds complexere taken te beoordelen. Hoewel de gezichtsscherpte in de loop van de tijd licht afnam, wordt de prestatie als een technisch succes beschouwd. Dit soort letsel, waarbij de ogen en oogzenuwen intact zijn maar de visuele verwerking in de achterhoofdskwab is beschadigd, staat bekend als corticale blindheid. Het feit dat herstel optrad na drie jaar van totale blindheid, wat afwijkt van de gebruikelijke herstelperioden van enkele maanden na acuut letsel, wijst op een robuustheid van het volwassen brein die verder onderzoek rechtvaardigt.