Otuz Beş Ulus, Paris Zirvesinde Ukrayna İçin Şartlı Güvenlik Garantilerini Resmileştirdi

Otuz beş ulustan oluşan "İstekli Koalisyonu" ve Amerika Birleşik Devletleri'nin üst düzey temsilcileri, Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantilerini kesinleştirmek amacıyla 6 Ocak 2026 Salı günü Paris'te bir araya geldi. Bu zirve, Ukrayna'nın gelecekteki güvenliğini sağlamaya yönelik somut adımların atıldığı bir dönüm noktası olarak kaydedildi. Toplantıya katılan yaklaşık 30 Batı ve Avrupa ülkesi, gelecekteki herhangi bir barış anlaşmasının Ukrayna için sağlam ve bağlayıcı güvenlik garantileri içermesi gerektiği konusunda mutabık kaldı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer, çatışma sonrası bir multinasyonel gücün konuşlandırılmasına dair üçlü bir 'Niyet Beyannamesi' imzaladı. Cumhurbaşkanı Macron, bu 'Paris Deklarasyonu'nun, barışın Ukrayna'nın teslim olması anlamına gelmeyeceğini ve Rusya'dan yeniden bir tehdit doğmayacağını güvence altına aldığını belirtti. Deklarasyon, koalisyon üyeleri, Ukrayna ve ABD arasında bu güçlü güvenlik taahhütleri konusunda bir 'operasyonel yakınsama' olduğunu kabul etti. ABD heyeti, özel elçiler Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın katılımıyla yeni güvenlik protokollerine güçlü ABD desteğini teyit etti; Witkoff, Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantilerinin artık 'büyük ölçüde tamamlandığını' ifade etti.

Anlaşmalar, müttefikleri uzun vadeli askeri yardım, silah teslimatları ve ordu yeniden yapılanmasını desteklemek üzere bir 'Ukrayna için Çok Uluslu Güç' oluşturma taahhüdüne sokuyor. Bu kuvvetin, aktif çatışmaya girmesi amaçlanmayan, ateşkes sonrası barışı korumak için bir 'güvence kuvveti' olarak tasarlandığı belirtildi. Bu kuvvetin Avrupa liderliğinde olması öngörülürken, ABD'nin istihbarat ve lojistik gibi imkanlarla katılım göstereceği ve Rusya'nın yeni bir saldırısı durumunda bu kuvvete destek vereceği taahhüdü yer alıyor. Cumhurbaşkanı Macron, bu gücün bir parçası olarak 'binlerce Fransız askerinin' yer alabileceğini ve güvenli ekipman depolaması için askeri 'merkezler' kurulabileceğini ima etti. İngiltere ve Fransa, ateşkes sonrası Ukrayna genelinde silah ve askeri teçhizatlar için korumalı tesisler inşa etmek üzere 'askeri merkezler' kurma planlarını resmileştirdi.

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Almanya'nın kuvvet katkısı sunabileceğini, ancak bu kuvvetlerin Ukrayna dışında NATO'ya yakın bir alanda konuşlandırılacağını belirtti. İspanya ise Cumhurbaşkanı Pedro Sánchez'in temsil ettiği şekilde, barış misyonuna Silahlı Kuvvetleri ile katılma istekliliğini ifade etti. Bu çerçeve, Ukrayna saldırıya uğrarsa bağlayıcı destek içeren, 1994 Budapeşte Memorandumu'nun yetersiz güvencelerinden ayrılmaktadır; Budapeşte Memorandumu, Ukrayna'nın nükleer silahlardan vazgeçmesi karşılığında toprak bütünlüğü garantileri sunmuştu, ancak bu garantiler 2014'te Kırım'ın işgaliyle ihlal edilmişti. Taahhütler; askeri yetenekleri, istihbarat, lojistik desteği ve herhangi bir ihlal durumunda Rusya'ya yönelik ek yaptırımları kapsayabilir; ayrıca uzun vadeli savunma işbirliğinin derinleştirilmesi, eğitim ve ortak sanayi üretimini de içermektedir.

Müttefikler, gelecekteki herhangi bir ateşkesin izlenmesi mekanizmasına ABD'nin liderlik etmesi konusunda anlaştılar. ABD heyeti, ayrıca bir ikili güvenlik garantisi çerçevesi ve bir refah planı üzerinde önemli ilerleme kaydettiğini bildirdi. Avrupa Birliği'nin 2026-2027 dönemi için Ukrayna'ya 90 milyar avroluk bir kredi konusunda anlaşmaya vardığı da biliniyor. Diplomatik ivmelenmeye rağmen, anlaşmazlığa konu olan topraklar meselesi önemli bir engel olmaya devam etmektedir; Moskova'nın, kendi taleplerini karşılamayan bir ateşkesi kabul etmeye hazır olduğuna dair herhangi bir işaret bulunmuyor. Öte yandan, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov aracılığıyla, herhangi bir Avrupa askerî birliğinin Rus silahlı kuvvetleri için meşru hedef olacağı yönünde daha önceki açıklamalar yapılmıştı. Avrupa'da, Rus tehdidi algısının değişimiyle birlikte, Almanya gibi ülkeler savunma bütçelerini artırmakta ve Ukrayna ile savunma sanayii işbirliğini derinleştirmektedir; Almanya'nın 2026'da Ukrayna'ya yönelik savunma yardımını 11,5 milyar avronun üzerine çıkarma planları mevcuttur.