Hindistan İran Ham Petrol İthalatına Yeniden Başladı; İran Irak'a Hürmüz Boğazı Kısıtlamalarında İstisna Tanıdı

Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin ortasında önemli bir tedarik zinciri dinamiği değişikliğine tanıklık ediyor. Hindistan Petrol ve Doğal Gaz Bakanlığı, ülkenin rafinerilerinin ham petrol gereksinimlerini, İran'dan yapılan alımlar da dahil olmak üzere güvence altına aldığını resmen doğruladı. Bu adım, Hindistan'ın dünyanın üçüncü büyük petrol ithalatçısı ve tüketicisi olarak, ABD'nin yaptırım baskıları nedeniyle Mayıs 2019'dan bu yana sürdürdüğü İran ham petrolü ticaretini yedi yıl aradan sonra geçici olarak tersine çevirmesi anlamına geliyor. Bu gelişme, ABD'nin küresel enerji krizini hafifletme amacıyla İran petrolü ve rafine ürünlerine yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasının hemen ardından geldi. Bakanlık, İran'dan yapılan ithalatta herhangi bir ödeme zorluğunun bulunmadığını da netleştirdi.

Hindistan'ın enerji stratejisindeki bu geri dönüş, Basra Körfezi'ndeki deniz trafiğini ciddi şekilde aksatan çatışmaların bir sonucu olarak ortaya çıktı. Ülke, enerji arz güvenliğini sağlamak adına ticari değerlendirmelere dayanarak 40'tan fazla farklı ülkeden ham petrol temin etme esnekliğine sahip olduğunu belirtti. Bu bağlamda, yaptırım altındaki bir gemiyle taşınan 44 bin metrik ton İran sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) alımı da teyit edildi. Söz konusu LPG kargosunu taşıyan Sea Bird adlı geminin, Hindistan'ın batısındaki Mangalore limanına yanaştığı ve yakıt boşaltma işlemlerine başladığı bildirildi. Bu LPG sevkiyatı, Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği ve Hindistan'da bazı hanelerin odun kullanımına dönmesine neden olan pişirme gazı sıkıntısını hafifletme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Eş zamanlı olarak, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimlerin merkezinde yer alan bir başka kritik gelişme yaşandı. İran askeri yetkilileri, Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Albay İbrahim Zülfikari aracılığıyla, Irak'ın, bölgede uygulanan deniz geçiş kısıtlamalarından muaf tutulduğunu duyurdu. Bu muafiyet, İran'ın bölgesel müttefikine yönelik bir jest olarak yorumlanırken, kısıtlamaların ABD ve İsrail gemilerine yönelik olarak devam edeceği vurgulandı. Irak'ın petrol ihracatının büyük ölçüde bu hayati su yoluna bağımlı olması nedeniyle, bu seçici rahatlama, bölgesel ihracat üzerindeki baskıyı bir nebze olsun azaltma potansiyeli taşıyor.

Bu diplomatik manevra, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin ticari gemi korumasına ilişkin bir karar tasarısı oylamasını ertelemesiyle aynı döneme denk geldi. Bu bölgesel enerji hareketliliği, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması için 48 saatlik bir ültimatom vermesiyle birlikte tırmanan diplomatik ve askeri tansiyonun ortasında gerçekleşti. Bu tehdit, Şubat 2026'nın sonlarından bu yana Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle Brent petrol fiyatlarında önemli bir artışa neden olmuştu. Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrasında Brent petrolün varil fiyatı, 60 dolarlık seviyelerden 100 doların üzerine çıkarak jeopolitik risk primini yükseltmişti. Hindistan'ın İran'dan yeniden alım yapma kararı, bu küresel fiyat baskısı ve tedarik istikrarsızlığı ortamında, ülkenin enerji güvenliğini önceliklendirme stratejisinin bir göstergesi olarak öne çıkmaktadır.