India Hervat Iraanse Ruwe Olie-import na Sanctieverlichting te Midden van Geopolitieke Verschuivingen

De Indiase raffinaderijen hebben de inkoop van ruwe olie uit Iran hervat, wat de eerste bevestigde aankoop markeert sinds mei 2019, zo bevestigde het Ministerie van Petroleum en Aardgas van India. Deze strategische herstart van de handel vindt plaats tegen een achtergrond van ernstige verstoringen in de wereldwijde energietoevoer, voornamelijk veroorzaakt door aanhoudende maritieme spanningen in de Perzische Golf en de dreigende afsluiting van de Straat van Hormuz, een vitale route waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie doorheen gaat.

De hernieuwde handel is mogelijk gemaakt door een tijdelijke Amerikaanse vrijstelling van sancties die van toepassing is op Iraanse olie die reeds op zee was, een maatregel die bedoeld is om de wereldwijde energiecrisis te verlichten. Het Ministerie weerlegde categorisch geruchten over betalingsproblemen en bevestigde tevens de recente aankomst van vloeibaar petroleumgas (LPG) uit Iran in de haven van Mangalore. India, de op twee na grootste olie-importeur en -verbruiker ter wereld, had de Iraanse ruwe olie-importen sinds mei 2019 stopgezet onder druk van Amerikaanse sancties. De huidige verstoringen, die voortvloeien uit de oorlog tussen de VS en Israël tegen Iran die op 28 februari begon, hebben de noodzaak van energiezekerheid voor Aziatische landen, waarvan velen meer dan 80% van hun ruwe olie uit het Midden-Oosten halen, naar voren gebracht.

Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) heeft de situatie gekarakteriseerd als de grootste verstoring van de wereldwijde olievoorziening in de geschiedenis, met een geschatte daling van de doorvoer door de Straat van Hormuz van ongeveer 20 miljoen vaten per dag voor de oorlog tot een druppel. Terwijl de Indiase raffinaderijen nu hun behoeften veiligstellen, waarbij het Ministerie benadrukte dat de behoeften voor de komende maanden volledig gedekt zijn en dat India olie uit meer dan 40 landen betrekt, blijft de geopolitieke situatie gespannen. De Amerikaanse president Donald Trump stelde recent een ultimatum van 48 uur aan Iran met betrekking tot de heropening van de Straat van Hormuz, waarbij hij dreigde met actie als de deadline niet werd gehaald, een dreigement dat de Brent-ruwe prijzen sinds eind februari 2026 aanzienlijk deed stijgen.

Gelijktijdig met de Indiase aankoop kondigde de Iraanse militaire commandostructuur, Khatam al-Anbiya, aan dat Irak is vrijgesteld van de navigatiebeperkingen die zijn opgelegd aan de Straat van Hormuz. Deze uitzondering, die specifiek geldt voor 'broederlijke' landen, stelt Iraakse olievrachten, die tot wel 3 miljoen vaten per dag kunnen bedragen, in staat om door de vitale zeestraat te passeren. Deze selectieve versoepeling voor een regionale bondgenoot vond plaats tegen de achtergrond van de bredere blokkade die Iran instelde als reactie op de escalerende militaire confrontatie, terwijl de VN-Veiligheidsraad een stemming over een resolutie inzake de bescherming van de commerciële scheepvaart uitstelde.

De bredere marktcontext wijst op een ernstige mondiale energiecrisis; Morgan Stanley waarschuwde dat de intensiteit van deze schok in de ruwe olievoorziening al meerdere malen groter is dan die van de Russische aanvoertekorten in 2022. De beperkte omleidingscapaciteit via landpijpleidingen in de Golfregio bedraagt slechts 4 tot 5,5 miljoen vaten per dag, wat betekent dat een potentieel gat van 15 miljoen vaten per dag in de wereldwijde aanvoer kan ontstaan bij een volledige blokkade. India's hernieuwde handel met Iran onderstreept de verschuiving in de Aziatische energiezekerheidsstrategieën, waarbij de prioriteit nu ligt bij het veiligstellen van de aanvoer boven louter kostenoptimalisatie, een patroon dat de langetermijncontracten in de sector beïnvloedt.