Akdeniz Karıncalarında Türler Arası Klonlama Stratejisi Keşfedildi

Şubat 2026 itibarıyla bilim camiasında önemli yankı uyandıran bir araştırma, biyolojinin temel prensiplerini sorgulayan bir keşfi gün yüzüne çıkardı. 2025'in sonlarında Nature dergisinde yayımlanan bu çalışma, özellikle İber Yarımadası ve Akdeniz havzasında bulunan Messor ibericus hasatçı karınca türünün üreme mekanizmalarını inceledi. Bu türün kolonileri, hayatta kalma stratejisi olarak melez bir sisteme dayanmakta; kraliçeler, işçi kastını oluşturmak için akraba tür Messor structor erkekleriyle çiftleşmek zorundadır.

Montpellier Üniversitesi'nden biyolog Jonathan Romiguier ve ekibinin yürüttüğü titiz incelemeler, çok daha şaşırtıcı bir mekanizmayı ortaya koydu. Araştırmacılar, Messor ibericus kraliçelerinin, yalnızca Messor structor genetik materyalini kullanmakla kalmayıp, aynı zamanda bu türün erkeklerini kendi yumurtaları aracılığıyla klonlayabildiğini tespit etti. Bilim insanları, bir türün başka bir türün yavrularını üretmesini tanımlamak amacıyla hayvanlar aleminde ilk kez rastlanan bu duruma 'xenoparity' (yabancı doğum) adını verdi.

Bu olağanüstü süreç, kraliçenin doğrudan çiftleşme eylemi olmadan, depoladığı Messor structor spermini genetik şablon olarak kullanarak saf genetik kopyalar (klonlar) halinde erkekler üretebilmesini içeriyor. Bu klonlama yeteneği, M. ibericus kolonilerinin, M. structor popülasyonlarından coğrafi olarak uzak bölgelerde, örneğin Sicilya'da dahi varlığını sürdürmesi için kritik bir esneklik sağlıyor. Keşif, bir türün yalnızca kendi soyundan gelen yavruları üretebileceği yönündeki klasik biyolojik varsayımı temelden sarsmaktadır.

Araştırmacılar, M. ibericus kraliçesinin, kendi türünden erkeklerin yanı sıra, M. structor türüne ait bireyleri de eş zamanlı olarak üretebildiğini kanıtladı. Bu durum, iki türün evrimsel olarak yaklaşık 5 milyon yıl önce ayrılmış olmasına rağmen, M. ibericus'un bu yabancı genetik bilgiyi kalıcı olarak bünyesine katmasını göstermektedir. Bu zorunlu türler arası klonlama ve bazı bilim insanları tarafından 'seksüel evcilleştirme' olarak adlandırılan olgu, M. ibericus ve M. structor'u tek bir evrimsel birimin iki farklı türü olarak görme eğilimini güçlendirmektedir.

Uzmanlar, Şubat 2026 itibarıyla, kraliçenin döllenmiş yumurtadaki kendi maternal genomunu ortadan kaldırma mekanizmasının kesin detaylarını çözmeye devam etmektedir. Bu strateji, M. ibericus'un Akdeniz coğrafyasında esneklik ve genişleme kapasitesini garanti altına alan benzersiz bir evrimsel adaptasyon olarak değerlendirilmektedir. Araştırmanın beş yıllık bir süreci kapsadığı ve Avrupa genelinde 120'den fazla popülasyonun örneklenmesiyle tamamlandığı belirtildi.