Bilim İnsanları Hayvanlardaki Pozitif Duygulanımı Nicel Olarak Ölçme Çabasında

Bilim camiası, geçmişteki insanmerkezci çekinceleri aşarak, hayvanlardaki pozitif duygulanım veya 'pozitif etki' olarak adlandırılan durumu nicel olarak belirleme yönünde giderek daha fazla çaba sarf etmektedir. Bu bilimsel eğilim, hayvanların iç dünyalarına nesnel bir bakış açısı getirmeyi amaçlamaktadır. Çok üniversiteli bir proje, türler arasında yoğun zevk göstergelerini ölçmeyi hedefleyen ve gayri resmi olarak 'neşe-metre' olarak anılan bir araç üzerinde çalışmaktadır.

Hayvanların duygusal durumlarının refahları üzerinde etkili olduğu ve oyun davranışının pozitif refah düzeylerinin bir göstergesi olarak kabul edildiği bilinmektedir. Hayvanlardaki isteklerin karşılanmasıyla duyguların değişebileceği ve refahın iyi olduğu durumlarda olumlu duyguların gösterildiği tespit edilmiştir. Bu araştırma, daha önceki primatlar ve papağanlar üzerine yapılan çalışmaları temel alarak, mutluluğun objektif belirteçlerini saptamak amacıyla artık yunusları da kapsamaktadır.

Örneğin, zeki Yeni Zelanda kea papağanları üzerine yapılan çalışmalar, ödül olarak fıstık ezmesi gibi durumlara bağlanan belirli seslendirmeleri ve davranışları ortaya koymuştur. Kea papağanları, diğerlerinde 'tap-dansı' olarak adlandırılan bir tepkiyi tetikleyebilen bulaşıcı, oyunbaz 'gurguldama çağrıları' sergilemektedir. Bu araştırmacılar, neşeyi stresten nesnel olarak ayırmak için örneklerden elde edilen hormonları analiz etmektedirler.

Ayrıca, evcil hayvan sahipliğinin kronik stresi belirgin ölçüde azalttığı ve sosyal arkadaşlıkla beyni sakinleştirdiği, kortizol seviyelerinde ve kan basıncında düşüşlere yol açtığı gösterilmiştir. Bu çabaların nihai hedefi, hayvan mutluluğunun dokulu bir anlayışını oluşturmak olup, bu durumun hayvan refahı ve koruma stratejilerini önemli ölçüde etkilemesi beklenmektedir.

Bilimsel çalışmalar, hayvanlardaki pozitif duygulanımın ölçülmesini, sadece etik kaygılarla değil, aynı zamanda türler arası ilişkilerin ve koruma çabalarının bilimsel temellerini güçlendirmek amacıyla da ele almaktadır. Bu nicel yaklaşımlar, hayvanların duygusal deneyimlerinin bilimsel olarak doğrulanması yolunda kritik bir adımdır ve hayvan davranışlarının daha derinlemesine anlaşılmasına olanak tanıyarak, gelecekteki yönetim ve koruma politikalarına somut veriler sunmayı amaçlamaktadır.