İsviçre Seçmenleri Zorunlu Hizmet ve Yüksek Veraset Vergisi Girişimlerini Net Bir Şekilde Reddetti

30 Kasım 2025 Pazar günü İsviçre'de sandığa giden seçmenler, ulusal düzeyde sunulan iki önemli anayasal girişimi ezici çoğunlukla reddederek ülkenin yapısal değişikliklere karşı temkinli duruşunu teyit etti. Bu oylama, ulusal hizmet yükümlülükleri ve federal düzeyde servet transferlerinin vergilendirilmesi konularındaki mevcut siyasi ve mali tartışmaların seyrini belirledi. Hükümet ve Federal Meclis, her iki teklifin de ülke ekonomisini tehlikeye atacağı gerekçesiyle halkı "hayır" oyu kullanmaya çağırmıştı.

Reddedilen ilk teklif, "Bağlı Bir İsviçre İçin" girişimiydi ve hem kadınlar hem de erkekler için ordu, sivil koruma veya eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler gibi eşdeğer milis hizmetlerinde zorunlu bir vatandaşlık hizmeti kurulmasını amaçlıyordu. Bu öneri, mevcut yalnızca erkeklere yönelik zorunlu askerlik sisteminin ötesine geçerek toplumsal bütünlüğü güçlendirme iddiasıyla ortaya atılmıştı. Ancak, İsviçre seçmenlerinin %84,15'i bu teklife karşı çıktı. Bu oran, son 25 yılda halk tarafından en güçlü şekilde reddedilen ikinci popüler girişim olarak kayıtlara geçti. Hükümet, bu girişimin işgücü piyasasında insan sıkıntısı yaratacağı ve finansmanının maliyetinin yüksek olacağı endişesiyle karşı çıkmıştı.

İkinci olarak, Genç Sosyalistler (Juso) tarafından sunulan ve “Gelecek İçin Girişim” olarak adlandırılan düzenleme, iklim koruma tedbirlerini finanse etmek amacıyla 50 milyon İsviçre Frangı'nı aşan miras ve hediyelere %50 oranında federal vergi getirilmesini hedefliyordu. Bu girişimin savunucuları, elde edilecek gelirin iklim projelerine aktarılacağını ve Konfederasyon'un iklim hedeflerine ulaşması için gerekli olan milyarlarca frangı sağlayacağını belirtmişti. Seçmenlerin %78,3'ü bu yüksek oranlı vergi teklifini geri çevirdi. Bu sonuç, federal düzeyde böylesine büyük servet transferi düzenlemelerine karşı belirgin bir direnci gösterdi ve miras vergisi önerisinin reddedilmesi, İsviçre'nin düşük vergi yükümlülükleri ve servet koruma merkezi olma geleneğinden dramatik bir kopuşa izin vermedi.

Mevcut durumda, miras vergisi yalnızca Kantonal ve belediye düzeyinde uygulanmakta olup, birçok Kantonda doğrudan alt soylar için muafiyetler bulunmaktadır. Yaklaşık 2.500 vergi mükellefinin 50 milyon İsviçre Frangı'nın üzerinde varlığa sahip olduğu tahmin ediliyordu. İş dünyası ve varlıklı sakinler, bu tür bir verginin İsviçre'nin uluslararası düzeyde hareketli sermaye için istikrarlı bir merkez olma cazibesine zarar vereceğinden endişe ediyordu.

Siyasi partilerin tepkileri de netleşti. Burjuva partileri, veraset vergisi konusunun bu oylama ile kapandığını ilan ederken; Yeşil Parti ve diğer Juso destekçileri, Parlamento'da “daha ılımlı bir miras vergisi” için yasa teklifi sunma niyetlerini açıkladılar. Öte yandan, güvenlik odaklı ittifak Sicherheit Schweiz, zorunlu hizmet teklifinin reddedilmesinin ardından orduyu güçlendirecek adımlar talep etti. Bu sonuçlar, İsviçre'nin doğrudan demokrasi mekanizması aracılığıyla sunulan radikal sosyal ve mali reformlara karşı halkın temkinli yaklaşımını teyit etmektedir.