Tokajew zapowiada poprawki do Konstytucji Kazachstanu, dążąc do republiki prezydenckiej

Prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew przedstawił 10 lutego 2026 roku propozycje poprawek do Ustawy Zasadniczej podczas rozszerzonego posiedzenia Rządu. Zapowiedziane zmiany stanowią kontynuację reform politycznych, których celem jest transformacja ustroju z modelu „superprezydenckiego” na republikę prezydencką, wspieraną przez autorytatywny parlament.

Tokajew podkreślił, że nowe normy konstytucyjne mają ustanowić zrównoważony system władzy, oparty na trzech filarach: silnym prezydencie, wpływowym parlamencie oraz odpowiedzialnym rządzie. Transformacja ta ma doprowadzić do redystrybucji kompetencji, wzmacniając mechanizmy kontroli i równowagi, co ma podnieść efektywność instytucji państwowych. Prezydent wyraził przekonanie, że przyjęcie nowej konstytucji nada silny impuls rozwojowy Kazachstanowi, realizując zasadę „nie człowiek dla państwa, lecz państwo dla człowieka”.

Ostateczna decyzja w sprawie tych fundamentalnych zmian zostanie podjęta w drodze ogólnonarodowego referendum. Projekt nowej Konstytucji został opracowany już w styczniu 2026 roku, po spotkaniu Komisji Konstytucyjnej, co świadczy o intensywności prac legislacyjnych na początku roku.

Wśród proponowanych modyfikacji znalazły się również zmiany redakcyjne dotyczące użycia języka rosyjskiego w dokumentach urzędowych. Wiceprzewodniczący Sądu Konstytucyjnego, Bachtyr Nurmuchambetow, poinformował o zastąpieniu słowa „naravne” (na równi) słowem „naryadu” (po kolei/obok) w artykule regulującym użycie języka rosyjskiego w organach państwowych i samorządowych. Eksperci interpretują tę zmianę terminologiczną jako dążenie do prawnego umocowania języka rosyjskiego „naryadu z kazachskim”, bez stawiania go na równi z językiem państwowym, którym pozostaje język kazachski.

Poprzednie reformy, w tym ta z czerwca 2022 roku, kiedy to niemal 80% głosujących poparło 56 poprawek, również miały na celu ograniczenie systemu „superprezydenckiego” na rzecz republiki prezydenckiej z silniejszym parlamentem. Inicjatywy reformatorskie prezydenta Tokajewa zyskują uznanie międzynarodowe, czego dowodem jest rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z 30 stycznia 2026 roku, popierająca demokratyczne reformy w kraju.

Gospodarka Kazachstanu w 2025 roku odnotowała wzrost PKB powyżej 6%, z wartością przekraczającą 300 miliardów dolarów, co wskazuje na stabilne podstawy dla kontynuowania ambitnych reform politycznych i społecznych. Zapowiedź z 10 lutego 2026 roku stanowi kolejny, świadomy krok w kierunku budowy bardziej zrównoważonego ustroju państwowego.