Globalna produkcja tworzyw sztucznych w 2026 roku osiąga rekordowe poziomy pomimo restrykcyjnych regulacji

Pomimo globalnego wzrostu świadomości ekologicznej oraz intensyfikacji działań politycznych, światowa produkcja wyrobów z tworzyw sztucznych w 2026 roku utrzymuje tendencję wzrostową, zbliżając się do rekordowych wyników. Szacuje się, że roczny wolumen produkcji przekroczył już barierę 430 milionów ton, co uwidacznia narastający rozdźwięk między ambitnymi celami regulacyjnymi a faktycznymi mocami przerobowymi przemysłu. Taka sytuacja stawia pod znakiem zapytania skuteczność dotychczasowych strategii ograniczania odpadów.

Szczególnie niepokojący jest fakt, że niemal połowa tej ogromnej masy towarowej to produkty jednorazowego użytku, które stanowią gigantyczne wyzwanie dla systemów gospodarki odpadami na całym świecie. Warto przypomnieć dane z 2019 roku, kiedy to całkowita emisja CO2 w całym cyklu życia plastiku wyniosła około 1,8 miliarda ton. Podkreśla to ogromny wpływ tego sektora na globalne ocieplenie i konieczność podjęcia bardziej zdecydowanych kroków w celu dekarbonizacji łańcucha dostaw.

W odpowiedzi na te wyzwania, poszczególne regiony wdrażają innowacyjne przepisy mające na celu odciążenie budżetów publicznych. Z dniem 1 stycznia 2026 roku w kanadyjskiej prowincji Ontario dobiegł końca trzyletni proces wdrażania systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (EPR). Program ten obejmuje szeroką gamę materiałów opakowaniowych oraz produktów papierowych, przenosząc pełną odpowiedzialność finansową i operacyjną za ich utylizację na firmy wprowadzające je na rynek.

Todd McCarthy, minister środowiska Ontario, zaznaczył, że nowa struktura ma na celu uproszczenie procesu recyklingu dla obywateli, czyniąc go bardziej przejrzystym i efektywnym. Przewiduje się, że dzięki temu rozwiązaniu lokalne gminy zaoszczędzą łącznie ponad 200 milionów dolarów rocznie. System EPR ma również stymulować producentów do projektowania opakowań, które są łatwiejsze do ponownego przetworzenia, co w dłuższej perspektywie może ograniczyć ilość odpadów trafiających na składowiska.

Również w Stanach Zjednoczonych, a konkretnie w Kalifornii, 1 stycznia 2026 roku stał się datą przełomową ze względu na wejście w życie ustawy Senatu SB 1053. Nowe prawo wprowadza rygorystyczny zakaz oferowania większości plastikowych toreb na zakupy, eliminując nawet te grubsze warianty, które wcześniej promowano jako wielorazowe. Jest to jeden z najbardziej radykalnych kroków podjętych przez amerykański stan w walce z zanieczyszczeniem plastikiem na poziomie konsumenckim.

Zgodnie z nowymi przepisami, placówki handlowe w Kalifornii mogą teraz oferować klientom jedynie papierowe torby wielokrotnego użytku, za które pobierana jest opłata w wysokości co najmniej 10 centów, lub inne alternatywy wolne od tworzyw sztucznych. Ustawodawcy mają nadzieję, że ta zmiana wymusi na konsumentach nawyk korzystania z własnych toreb, co znacząco zredukuje strumień odpadów generowanych przez sektor detaliczny.

Na poziomie międzynarodowym społeczność dyplomatyczna kontynuuje prace nad stworzeniem globalnego, prawnie wiążącego instrumentu do walki z zanieczyszczeniem plastikiem. Piąta sesja Międzyrządowego Komitetu Negocjacyjnego (INC-5), prowadzona pod auspicjami Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP), napotkała jednak na poważne przeszkody. Rozbieżne interesy poszczególnych państw sprawiły, że nie udało się osiągnąć konsensusu w sprawie ostatecznego tekstu traktatu przed upływem wyznaczonego terminu.

W rezultacie podjęto decyzję o zwołaniu dodatkowej części sesji, oznaczonej jako INC-5.3, która odbędzie się 7 lutego 2026 roku w Międzynarodowym Centrum Konferencyjnym w Genewie (CICG) w Szwajcarii. Spotkanie to będzie miało charakter stricte administracyjny i organizacyjny, obejmując między innymi wybór nowego kierownictwa komitetu. Niestety, na tym etapie nie przewiduje się prowadzenia merytorycznych rozmów, które mogłyby przybliżyć świat do podpisania wiążącego porozumienia.

Mimo postępującej fali regulacji, w niektórych częściach świata bariery kulturowe wciąż hamują zmiany systemowe. Przykładem jest Japonia, gdzie głęboko zakorzeniona tradycja pakowania produktów, wywodząca się z koncepcji gościnności „omotenashi” oraz wysokich standardów higienicznych, pozostaje dominująca. Nawet wprowadzenie opłat za torby foliowe w 2021 roku nie zdołało przełamać kulturowego przywiązania do estetycznych i sterylnych opakowań, co pokazuje, jak trudna jest zmiana nawyków społecznych.

Sytuację komplikują twarde dane statystyczne: globalny wskaźnik recyklingu plastiku wciąż oscyluje w granicach zaledwie 9%, podczas gdy opakowania stanowią około 35% całkowitego zużycia tego surowca. Skala problemu jest porażająca – każdego dnia do rzek i oceanów trafia ilość tworzyw sztucznych odpowiadająca zawartości około 2000 śmieciarek. To tempo degradacji środowiska naturalnego wymaga natychmiastowej i skoordynowanej reakcji na skalę globalną.

Na rynku nadal dominują potężni gracze, tacy jak Exxon Mobil Corporation, BASF SE oraz Saudi Basic Industries Corporation (SABIC), którzy odgrywają kluczową rolę w światowej produkcji. Prognozy finansowe wskazują, że wartość rynku tworzyw sztucznych wzrośnie do poziomu 733,58 miliarda dolarów w 2026 roku. Ten paradoksalny rok pokazuje, że samo zaostrzanie przepisów to za mało – konieczne są bardziej radykalne działania ukierunkowane na bezpośrednie ograniczenie produkcji pierwotnego plastiku.