UE zaostrza kurs wobec Teheranu: Nowe sankcje i debata nad uznaniem KSRI za organizację terrorystyczną

W dniu 29 stycznia 2026 roku Unia Europejska oficjalnie zatwierdziła kolejny pakiet restrykcyjnych środków wymierzonych w irańskie struktury państwowe oraz wysokich rangą urzędników. Decyzja ta stanowi bezpośrednią odpowiedź na drastyczną eskalację przemocy wewnętrznej w Iranie. Co niezwykle istotne, Rada ministrów spraw zagranicznych państw członkowskich podjęła w czwartek historyczną decyzję o wpisaniu Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (KSIR), będącego kluczową strukturą wojskowo-polityczną kraju, na listę organizacji terrorystycznych.

Głos w tej sprawie zabrała szefowa unijnej dyplomacji, Kaja Kallas, która za pośrednictwem platformy społecznościowej X podkreśliła, że brutalne represje nie mogą pozostać bezkarne. Według jej słów, każdy reżim, który decyduje się na mordowanie tysięcy własnych obywateli, w rzeczywistości sam przyspiesza swój upadek. To stanowcze oświadczenie odzwierciedla zaostrzenie kursu Brukseli wobec Teheranu w obliczu narastającego kryzysu humanitarnego i politycznego.

Nowo przyjęty pakiet sankcji przewiduje szereg dotkliwych narzędzi nacisku, w tym całkowite zamrożenie aktywów finansowych, zakaz udostępniania jakichkolwiek zasobów ekonomicznych oraz restrykcje wizowe. Działania te obejmują około 30 irańskich osób fizycznych i prawnych. Zgodnie z unijnymi ustaleniami, podmioty te brały czynny udział w krwawym tłumieniu antyrządowych wystąpień, których fala przetoczyła się przez kraj pod koniec grudnia 2025 roku.

W procesie legislacyjnym szczególną aktywność wykazała Francja pod przewodnictwem Jeana-Noëla Barrota, która wspólnie z Hiszpanią i Włochami poparła nadanie KSIR statusu terrorystycznego. Taka klasyfikacja pociąga za sobą poważne konsekwencje prawne, w tym ściganie karne za jakiekolwiek formy wsparcia dla tej formacji oraz bezwzględny zakaz wjazdu jej członków na terytorium Wspólnoty. Mimo tak radykalnych kroków, Wysoka Przedstawiciel Kaja Kallas zaznaczyła, że Unia stara się utrzymać kanały dyplomatyczne z Teheranem, choć ryzyko ich całkowitego zerwania jest obecnie najwyższe w historii.

Obecna fala niepokojów społecznych ma głębokie podłoże ekonomiczne i strukturalne. Protesty wybuchły 28 grudnia 2025 roku na Wielkim Bazarze w Teheranie, a ich bezpośrednim zapalnikiem był gwałtowny krach krajowej waluty. W ciągu zaledwie jednego roku dolar amerykański umocnił się o blisko 80%, a oficjalne wskaźniki inflacji przekroczyły barierę 40%. W efekcie ceny podstawowych produktów spożywczych wzrosły o drastyczne 70–110%, co postawiło miliony Irańczyków w sytuacji skrajnego ubóstwa i braku perspektyw.

Rzeczywista skala państwowych represji pozostaje trudna do pełnego oszacowania ze względu na blokadę informacyjną i cenzurę internetu, którą władze wprowadziły 8 stycznia 2026 roku. Organizacja praw człowieka HRANA szacowała w połowie stycznia, że liczba ofiar śmiertelnych wyniosła 3 919 osób, a zatrzymanych zostało ponad 24 700 obywateli. Z kolei brytyjski magazyn Time, powołując się na źródła w irańskim Ministerstwie Zdrowia, wskazuje na znacznie tragiczniejszy bilans, sugerując, że tylko w szczytowych dniach 8 i 9 stycznia 2026 roku zginąć mogło od 30 000 do 36 500 osób. Oficjalne dane rządowe z 21 stycznia mówią natomiast o 3 117 ofiarach.

W obliczu narastającej eskalacji, Unia Europejska zdecydowała się również na rozszerzenie listy towarów objętych zakazem eksportu do Iranu, koncentrując się przede wszystkim na technologiach wykorzystywanych w produkcji rakiet oraz bezzałogowych statków powietrznych. Sytuacja ta budzi ogromne zaniepokojenie na arenie międzynarodowej. Prezydent USA Donald Trump ostrzegł, że czas na wypracowanie jakiegokolwiek porozumienia dobiega końca, a Pentagon skierował w region grupę uderzeniową lotniskowca USS Abraham Lincoln. Niemiecki minister spraw zagranicznych Johann Wadephul określił system w Teheranie mianem państwa bezprawia, na co strona irańska odpowiedziała groźbą destrukcyjnych konsekwencji dla całego regionu.