Nieplanowany Powrót Sondy Van Allen Probe A: Misja Zakończona Przed Terminem

Defunkcyjna sonda kosmiczna NASA, Van Allen Probe A, zakończyła swój niekontrolowany powrót do ziemskiej atmosfery we wtorek, 10 marca 2026 roku, około godziny 19:45 czasu wschodniego (ET). To wydarzenie oznaczało przedwczesne zakończenie misji, która pierwotnie miała potrwać do roku 2034. Pojazd o masie 1323 funtów (około 600 kilogramów) wszedł w atmosferę w przewidywanym oknie niepewności wynoszącym +/- 24 godziny, zgodnie z danymi śledzenia prowadzonymi przez Siły Kosmiczne USA.

Władze agencji kosmicznej oszacowały, że prawdopodobieństwo, iż szczątki pojazdu wyrządzą szkodę osobie fizycznej, wynosiło około 1 do 4200. Sonda ta, wraz ze swoim bliźniakiem, została wystrzelona 30 sierpnia 2012 roku w celu badania dwóch kosmicznych pasów wysokoenergetycznych cząstek, znanych jako pasy Van Allena. Misja, zarządzana przez Johns Hopkins University Applied Physics Lab, z powodzeniem przekroczyła swoją pierwotną dwuletnią żywotność projektową, zbierając cenne dane przez prawie siedem lat, aż do wyczerpania paliwa w 2019 roku.

Kluczowym osiągnięciem misji było dostarczenie pierwszych danych potwierdzających formowanie się przejściowego, trzeciego pasa promieniowania podczas intensywnych zdarzeń pogodowych na Słońcu. Przyczyną wcześniejszego wejścia w atmosferę był nieoczekiwanie aktywny obecny cykl słoneczny, którego maksimum przypadło na rok 2024. Te zjawiska spowodowały zwiększenie oporu atmosferycznego na statku kosmicznym ponad początkowe szacunki, co przyspieszyło deorbitację.

Planowanie misji uwzględniało jednak wymóg NASA, aby pojazdy weszły w atmosferę lub zostały zlikwidowane w ciągu 25 lat od zakończenia misji. Bliźniacza sonda, Van Allen Probe B, ma pozostać na orbicie do czasu przed rokiem 2030. Marlon Sorge z The Aerospace Corporation, dyrektor wykonawczy Centrum Badań nad Odpadami Orbitalnymi i Powrotnymi (CORDS), zwrócił uwagę na rosnącą potrzebę minimalizowania masy docierającej do powierzchni Ziemi. Koniec misji Van Allen Probe A stymuluje dyskusje na temat projektowania nowoczesnych satelitów z uwzględnieniem pełniejszego spalania się podczas wejścia w atmosferę, co jest kluczowe dla zapewnienia zrównoważonej działalności kosmicznej.