Japońska agencja kosmiczna JAXA rozważa realizację projektu Next Generation Small-Body Return (NGSR), którego celem jest dostarczenie na Ziemię nienaruszonego materiału z komety 289P/Blanpaina. Inicjatywa ta, pozycjonowana jako kluczowe przedsięwzięcie JAXA na lata 30. XXI wieku, została zaprezentowana w raporcie koncepcyjnym podczas konferencji Lunar and Planetary Science Conference w 2025 roku. Misję wyróżnia wyjątkowo odległy horyzont czasowy: start planowany jest na 2034 rok, dotarcie do komety na 2041, natomiast powrót próbek spodziewany jest nie wcześniej niż pod koniec lat 40., wstępnie w 2048 roku.
289P/Blanpain è una cometa antica e di grande interesse scientifico per lo studio dei ‘mattoni’ della vita La cometa è l’obiettivo di una nuova missione dell’agenzia Jaxa. Come si svolgerà la missione? ☄️ 🛰️ 🧬 ℹ️ Scopri di più su Globalscience 👉 shorturl.at/5nN4M
Obiekt docelowy, kometa 289P/Blanpaina, została po raz pierwszy zaobserwowana przez astronoma Jean-Jacques’a Blanpaina 28 listopada 1819 roku, lecz następnie uznawano ją za zaginioną przez niemal dwa stulecia, aż do ponownego odkrycia w 2003 roku, kiedy to trajektoria asteroidy 2003 WY25 pokryła się z jej wyliczoną orbitą. Ciało o promieniu około 160 metrów potwierdziło swoją kometarną naturę nagłym wzrostem aktywności w 2013 roku. Niska aktywność komety, objawiająca się mniejszą prędkością wyrzutu pyłu i gazu, czyni z 289P/Blanpaina bezpieczniejszy cel dla manewrów w porównaniu z bardziej aktywnymi obiektami.
Cele naukowe misji koncentrują się na zrozumieniu materiału przedsolarnego oraz procesów chemii międzygwiezdnej. W przeciwieństwie do planetoid takich jak Ryugu, które były poddawane długotrwałemu działaniu promieniowania, komety – spędzając większość czasu z dala od Słońca – zachowują w swoim wnętrzu pierwotny lód i pył, będące świadectwem wczesnego Układu Słonecznego. Pomyślne sprowadzenie tych próbek może dostarczyć bezpośrednich dowodów na to, że chemiczne prekursory życia przybyły z przestrzeni międzygwiezdnej, a także pomóc w doprecyzowaniu mechanizmów formowania się zewnętrznych obszarów dysku protoplanetarnego.
Inżynieryjne wyzwanie zachowania związków lotnych wymaga zastosowania łańcucha kriogenicznego, obejmującego analizę in situ oraz liofilizację próbek przed ich umieszczeniem w specjalnym kriogenicznym pomieszczeniu czystym po powrocie. Aparat będzie składał się z modułu transportowego do głębokiego kosmosu (DSOTV) oraz wyspecjalizowanego lądownika, który – wzorem misji Hayabusa-2 – wykorzysta technikę uderzenia małym impaktorem (SCI), aby uzyskać dostęp do nienaruszonego materiału. W celu zbadania struktury wewnętrznej planowane jest rozmieszczenie sejsmometrów oraz użycie radaru bistatycznego do poszukiwania pustych przestrzeni o rozmiarach metrowych.
JAXA posiada bogate doświadczenie w misjach typu „sample return”, w tym sukces sondy Hayabusa-2 oraz trwający projekt Martian Moons eXploration (MMX), którego start zaplanowano na 2026 rok. Jednakże NGSR, z jej dwudziestoletnim cyklem od fazy koncepcyjnej do powrotu, stawia pytanie o utrzymanie wsparcia politycznego i społecznego przez tak długi okres, co może wymagać nawiązania szerokiej współpracy międzynarodowej.
W kontekście innych osiągnięć kosmicznych naukowcy z uniwersytetów w Bernie (UNIBE) i Genewie (UNIGE), działający w ramach projektu NCCR PlanetS, potwierdzili na podstawie danych z teleskopu Jamesa Webba brak gęstych atmosfer na planetach TRAPPIST-1b i 1c. Profesor Brice-Olivier Demory z UNIBE zauważył, że różnice temperatur między stroną dzienną a nocną tych planet przekraczają 500 stopni Celsjusza z powodu braku atmosfery zdolnej do redystrybucji energii, co stanowi interesujący kontrast dla długofalowego planowania misji NGSR.
