Zelenskyy positief over overleg met VS over herziene vredesplan van 20 punten

In december 2025 uitte de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy zijn tevredenheid over een recent telefoongesprek met Amerikaanse gezanten. Dit gesprek maakte deel uit van de voortdurende diplomatieke inspanningen om het conflict met Rusland tot een goed einde te brengen. De president omschreef de dag als 'druk' voor de Oekraïense diplomatie. Hij merkte vooruitgang op, maar benadrukte tegelijkertijd dat er nog werk te verrichten was aan 'gevoelige kwesties'. Zelenskyy onderstreepte dat zowel Oekraïne als het Amerikaanse team een gezamenlijk begrip hadden over de wijze waarop de voorgestelde vredesinitiatieven geïmplementeerd konden worden.

Roestem Oemerov, die via Decreet nr. 496/2025 van 18 juli 2025 werd benoemd tot Secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad (NSDC) van Oekraïne, zal de dialoog met de Amerikaanse zijde voortzetten. Vóór juli 2025 bekleedde Oemerov de functie van Minister van Defensie van Oekraïne en leidde hij de Oekraïense delegatie bij eerdere onderhandelingsrondes met Moskou.

Deze besprekingsronde volgde op het moment dat Zelenskyy de details openbaar maakte van het herziene vredesplan van 20 punten. Dit plan was de voorgaande week in Florida overeengekomen met de Amerikaanse en Oekraïense afgevaardigden. De nieuwe versie is een aanpassing van het oorspronkelijke ontwerp van 28 punten, dat naar verluidt voorwaarden bevatte die te gunstig waren voor de Russische eisen van vóór februari 2022. Het bijgewerkte document, door Zelenskyy bestempeld als het 'basisdocument voor het beëindigen van de oorlog', bevat een bepaling voor het feitelijke bevriezen van de frontlinie. Dit houdt in dat de militaire posities op de datum van ondertekening in de regio's Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson worden vastgelegd.

Het plan voorziet tevens in de oprichting van 'vrije economische zones' in de gebieden waar troepen zich terugtrekken, met name in de Donbas. Dit is een compromisvoorstel dat door de VS naar voren is gebracht. Deze zones moeten gepaard gaan met solide veiligheidsgaranties van de Verenigde Staten, NAVO-lidstaten en Europese landen. Dit omvat een mechanisme voor gecoördineerde militaire reactie op nieuwe Russische agressie. Het is een poging om de veiligheid te waarborgen zonder dat de volledige territoriale integriteit onmiddellijk wordt hersteld.

In oktober 2025 begroette Oekraïne een retorische verschuiving van de Amerikaanse president Donald Trump, die de mogelijkheid van een volledig herstel van de territoriale integriteit van Oekraïne had geopperd. Ondanks de gemaakte vorderingen blijven cruciale punten onopgelost. Denk hierbij aan de controle over de kerncentrale van Zaporizja en de precieze status van de Donbas-regio's.

Moskou heeft bevestigd dat men de voorstellen analyseert die de Russische gezant Kirill Dmitrijev na ontmoetingen met Amerikaanse functionarissen in Florida heeft meegebracht. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov bevestigde op 24 december dat Dmitrijev de president op de hoogte had gesteld van de resultaten van de consultaties. Te midden van deze diplomatieke manoeuvres blijft de operationele situatie aan het contactfront gespannen. Volgens het ISW voerden Russische strijdkrachten medio december 2025 hun offensieve operaties richting Kjoepjansk voort en boekten zij terreinwinst in de richting Sloviansk-Lyman.

Verder wordt in het vredesplan gesproken over een beperking van de omvang van de strijdkrachten van Oekraïne tot 800.000 man in vredestijd, terwijl de niet-nucleaire status behouden blijft. Volgens berichten dringt de Russische zijde aan op garanties tegen verdere NAVO-uitbreiding en een neutrale status voor Oekraïne, zelfs bij toetreding tot de EU. Ook wordt duidelijkheid geëist over de opheffing van sancties en het lot van bevroren tegoeden. De overeenkomst, indien aanvaard, zal juridisch bindend zijn en gemonitord worden door een Vredesraad onder voorzitterschap van President Trump.