Trumps State of the Union 2026: Een koers van economisch protectionisme, technologische heffingen en geopolitieke spanningen

Op 23 februari 2026 hield president Donald Trump zijn eerste State of the Union-toespraak van zijn tweede ambtstermijn voor een diep verdeeld Congres. Deze toespraak fungeerde als een cruciaal platform voor de Republikeinse agenda in de aanloop naar de belangrijke verkiezingen van november. Het optreden vond plaats tegen een achtergrond van tanende publieke steun; volgens recente peilingen van Reuters/Ipsos op 24 februari is de waarderingsscore van de president gedaald naar 39%, na maanden van aanhoudende dalingen in de populariteitscijfers.

De timing van de presidentiële rede was opmerkelijk, aangezien het Hooggerechtshof slechts enkele dagen eerder, op 20 februari 2026, met een meerderheid van 6 tegen 3 de tarieven vernietigde die waren ingesteld onder de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Het hof oordeelde dat de president zijn wettelijke bevoegdheden had overschreden met deze maatregelen. Als direct weerwoord op deze juridische nederlaag voerde Trump op 24 februari 2026 onmiddellijk een wereldwijde algemene invoerheffing van 10% in, ditmaal steunend op Sectie 122 van de Trade Act van 1974. De president benadrukte dat deze heffing in de toekomst kan worden verhoogd naar 15%, wat een duidelijk signaal afgeeft dat zijn administratie vastbesloten is om een protectionistisch handelsbeleid te handhaven via alternatieve juridische kaders.

In het kader van zijn economische initiatieven kondigde Trump ook belangrijke afspraken aan met vooraanstaande ontwikkelaars van kunstmatige intelligentie (AI). Er zijn overeenkomsten bereikt over het betalen van hogere tarieven voor het enorme elektriciteitsverbruik van hun datacenters. Deze strategie is gepresenteerd als een noodzakelijke stap om de financiële lasten voor gewone huishoudens te verlichten, aangezien de explosieve groei van AI-gerelateerd energieverbruik het nationale elektriciteitsnet onder druk zet en de prijzen opdrijft. De regering zet momenteel druk op techgiganten zoals Google, Microsoft en Meta om niet-bindende overeenkomsten te ondertekenen, waarbij zij de kosten voor de benodigde infrastructuur op zich nemen, terwijl de stijgende energiekosten een van de grootste zorgen blijven voor de Amerikaanse kiezer.

De toespraak viel samen met de beladen vierde verjaardag van de Russische invasie in Oekraïne, die begon op 24 februari 2022. Tijdens zijn rede onderstreepte Trump de onbetwiste macht van de Amerikaanse strijdkrachten en verwees hij specifiek naar het succes van "Operation Midnight Hammer", een grootschalige militaire operatie van de afgelopen zomer. Op 22 juni 2025 voerden de Verenigde Staten bombardementen uit op Iraanse nucleaire installaties, een actie die door het Pentagon werd bestempeld als de grootste aanval met B-2 stealth-bommenwerpers in de geschiedenis, gericht op het dwarsbomen van de nucleaire ambities van Teheran. De spanningen in de regio blijven echter precair, wat blijkt uit rapporten over de gedeeltelijke evacuatie van Amerikaanse troepen van de Al-Udeid-basis in Qatar, die in 2025 het doelwit was van Iraanse raketaanvallen als vergelding voor de Amerikaanse operatie.

Op het gebied van binnenlandse politiek deed Trump een dringend beroep op de Democraten om de financiering voor het Department of Homeland Security (DHS) te deblokkeren. De financiering voor dit ministerie liep op 30 januari af na bittere discussies over het nationale migratiebeleid. De officiële reactie van de Democratische Partij werd verzorgd door de gouverneur van Virginia, Abigail Spanberger — die op 17 januari 2026 geschiedenis schreef als de eerste vrouwelijke gouverneur van die staat — en senator Alex Padilla. Ondertussen uitten Republikeinse wetgevers, waaronder Speaker Mike Johnson die in januari 2025 werd herkozen, felle kritiek op de boycot van de toespraak door sommige oppositieleden. Senator Cindy Hyde-Smith, die zich op 3 november 2026 herkiesbaar stelt, kaartte de maatschappelijke onrust aan over de hoge prijzen van consumentenproducten zoals rundvlees, waarbij zij een direct verband legde met de brandstofkosten en de noodzaak voor meer binnenlandse energieproductie.

Terwijl de Verenigde Staten zich voorbereiden op de viering van het 250-jarig bestaan van de onafhankelijkheid op 4 juli 2026, blijft de koers van de regering gericht op deregulering en handelsbeperkingen. Hoewel de administratie wijst op positieve cijfers met betrekking tot de groei van het BBP, waarschuwen economische analisten dat de tarieven en heffingen een zware wissel trekken op het budget van Amerikaanse gezinnen. De aanhoudende kosten voor levensmiddelen en de toegankelijkheid van de gezondheidszorg vormen de belangrijkste pijnpunten voor de bevolking in de aanloop naar de cruciale tussentijdse verkiezingen van 2026.